In memoriam: Ad Oele

In memoriam: Ad Oele

Door De Redactie op 28 april 2017 Delen  

Ad Oele (1923 – 2017), loyaal en onafhankelijk tegelijk.

Ad Oele startte zijn politieke loopbaan in Zuid-Limburg, toen hij van daaruit lid werd van de Tweede Kamer in 1963. Dat was een tijd waarin de PvdA in die streken voornamelijk werd aangevoerd door niet-Limburgers, tevens niet-katholieken. Dat lag niet zozeer aan de PvdA als aan het officiële katholieke Limburg, dat ook in de naoorlogse Doorbraakpartij een rood gevaar bleef zien. Oeles collega in de Kamer, Sjeng Tans, heeft het ondervonden als wel Limburger en wel katholiek. Oele werd echter niet door een bisschop op het matje geroepen. Hij was net als Tans dankzij de Doorbraak lid geworden van de PvdA in 1946, maar in zijn geval vanuit (vrijzinnige)Nederlandse Protestantenbond en afkomstig uit Rotterdam. Hij had zijn studie chemische technologie gedaan in Delt en was vervolgens terechtgekomen in Geleen als ingenieur bij de toenmalige Staatsmijnen (later DSM).

Oele zou in de Kamer steeds scherp op de belangen blijven letten van Zuid-Limburg. Daar was ook alle aanleiding toe, want in 1965 kondigde minister Den Uyl de sluiting aan van alle kolenmijnen, de belangrijkste basis van werkgelegenheid in dat gebied. Oele zou voortdurend de aandacht blijven vragen voor deze transformatie van Zuid-Limburg, te meer omdat die na verloop van jaren lelijk begon te stagneren.

Daarnaast hield hij zich, als uitgesproken vakman, bezig met de energiepolitiek en als een der eersten in sociaal-democratische kring met het milieuvraagstuk. Zo werd hij in het ‘deelkabinet’ van Den Uyl en Van Mierlo (1972) schaduwminister van Milieu, al moest hij op het moment suprême plaatsmaken voor Irene Vorrink, de enige vrouw die deel ging uitmaken van het latere kabinet-Den Uyl.

Oele was ten slotte in de politiek een volbloed Europeaan. Twee jaar na zijn aantreden in de Tweede Kamer werd hij al afgevaardigd naar het toen nog niet direct gekozen Europese Parlement, waarvan hij tot 1973 lid bleef. Europeaan zou hij blijven, ook na 1973, maar toen vooral in zijn geschriften en in een aantal nevenfuncties.

Kort na het aantreden van het kabinet-Den Uyl werd Oele burgemeester van zijn studiestad Delft en in 1978 voorzitter van de Rijnmondraad, waar hij zijn belangstelling voor milieuvraagstukken kwijt kon. Maar, zo keerde hij ook terug naar zijn geboortestad, die hem zo lief was. Niettemin bleef hij daar maar vijf jaar in functie, want in 1982 werd hij Commissaris van de Koningin in Drenthe. Hij bleef dat tot aan zijn pensionering in 1988.

Ad Oele was onmiskenbaar een loyaal ‘partijsoldaat’ die zijn plicht vervulde waar de leiding van de partij hem bracht en die zich met grote bescheidenheid neerlegde bij wat hem gegeven werd. Tegelijk was hij een grote onafhankelijke geest, die zich het denken door niemand liet voorschrijven en die van die onafhankelijkheid als het moest ook in woord en geschrift blijk gaf. Dat bracht hem in allerlei functies in het bedrijfsleven, de energiesector in het bijzonder (ook de nucleaire!) en hij werd tweede voorzitter van de Nederlandsche Bank

Ten slotte werd hij voorzitter, in 1980, van het curatorium van de Wiardi Beckman Stichting, waar ik als directeur een ruim aantal jaren onder zijn inspirerende leiding heb mogen werken. Die onafhankelijkheid, gevoegd bij een enorm brede kennis en inzicht, maakte hem tot een betrouwbare ‘ruggensteun’ voor het bureau maar ook tot een scherpzinnig adviseur van directeur en staf. Een paar jaar na zijn afscheid als curatoriumvoorzitter en als CdK werd hij een succesrijk hoogleraar op de Den Uylleerstoel aan de Universiteit van Amsterdam, waarmee hij een prachtige carrière kon afsluiten.

Ook daarna bleef Oele, vitaal als hij was, tot op zeer hoge leeftijd ‘met iedereen’in gesprek, zijn brede kennis en zijn engagement met de sociaal-democratie demonstrerend. Op 20 april overleed hij in zijn woonplaats Houten. Het zal wel geen toeval zijn dat dit binnen anderhalf jaar gebeurde na het overlijden van zijn clevere, evenwichtige en hartelijke vrouw, Jannie Wensink.

Joop van den Berg,
oud-directeur Wiardi Beckman Stichting

Delen:

Laat je emailadres achter en blijf op de hoogte.