Zet rechtsstaat centraal in dialoog met Turkije

Zet rechtsstaat centraal in dialoog met Turkije

Zet rechtsstaat centraal in dialoog met Turkije
 Foto Flickr / PvdA

Door Kati Piri op 14 augustus 2014 Delen  

De presidentsverkiezingen in Turkije lijken het land in een meer autoritaire richting te sturen. Erdogan’s verkiezing is geen goed nieuws voor de democratische krachten in Turkije en zal extra druk leggen op de onderhandelingen met de Europese Unie over lidmaatschap, die de laatste jaren toch al op een laag pitje staan.

Daarom moet de EU nu laten zien dat het zich wil engageren in de politieke ontwikkelingen in Turkije. Dit kan door de onderhandelingshoofdstukken over democratie en rechtsstaat te openen met Ankara. Dat schrijf ik samen met Minke van der Sar (jurist internationaal recht), in een opiniestuk in Trouw.

Recep Tayyip Erdogan, de afgelopen 12 jaar premier van het land, heeft in de eerste ronde een meerderheid gehaald en is daarmee als eerste rechtstreeks verkozen tot president. Erdogan behoort tot het type politicus dat meent dat verkiezingen hem een ‘carte blanche’ geven om te doen wat hij wil. Hij vertegenwoordigt immers ‘de nationale wil’. Op basis van zijn toespraken en politiek de afgelopen jaren, is het duidelijk welke kant Erdogan met Turkije op wil: een sterkere rol voor de president en het verder uithollen van alle controlerende en rechterlijke machten die een liberale democratie juist kenmerken.

Kritiek vanuit Brussel en de Europese hoofdsteden op de beperking van het medium Twitter, het grote aantal opgesloten journalisten en het harde optreden tegen andersgezinden (zowel politieke opponenten als tegengeluiden vanuit de samenleving) is tot nog toe door Erdogan niet serieus genomen. Maar de Europese regeringsleiders konden het tot nu toe ook niet eens worden over verdergaande stappen die uiteindelijk zouden moeten leiden tot EU-lidmaatschap. De belofte is al lang geleden gedaan, maar het proces staat stil.

De Europese Unie moet de gelegenheid aangrijpen om te laten zien dat het zich graag verder engageert in dat proces, met grondrechten als fundament voor de dialoog. Dat kan eenvoudig door de onderhandelingshoofdstukken over democratie, rechtsstaat en mensenrechten te openen met Ankara. Turkije op deze manier uitdagen is beter voor de onderlinge betrekkingen dan het land verder isoleren. Erdogan heeft tijdens zijn verkiezingscampagne openlijk verklaard dat Turkije als doel heeft lid te worden van de EU. Hij moet dan wel laten zien dat een democratische ontwikkeling van Turkije hem lief is.

De positie van (politieke) minderheden, persvrijheid en onafhankelijke rechtsspraak staan voor de PvdA ook in de toekomst centraal bij het beoordelen van de democratische ontwikkelingen in Turkije. De uitslag van de verkiezingen nemen de zorgen over de kwaliteit van de rechtsstaat zeker niet weg. Maar in plaats van de deur dicht te slaan, pleiten wij voor het aangaan van de dialoog waarbij grondrechten centraal staan.

Delen:

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma