Europese grondstoffenstrategie: wie geen zeldzame metalen heeft, moet slim zijn

Europese grondstoffenstrategie: wie geen zeldzame metalen heeft, moet slim zijn

Door Judith Merkies op 16 maart 2012 Delen  

Waar media en politici zich vooral nog volop op de economische crisis
richten, brengen de grootmachten zich alvast in stelling voor een volgende -en
mogelijk nog ingrijpendere- noodtoestand: de grondstoffencrisis. De EU kiest
positie met enkele goede en sociale maatregelen, maar dit is nog niet genoeg om
de strijd te winnen. We moeten af van onze importafhankelijkheid.

De laatste jaren heeft de EU een aantal goede slagen gemaakt in de strijd om
schaarse grondstoffen. Vorig jaar is
een
grondstoffenstrategie
aangenomen om te blijven voldoen aan de toenemende
vraag van het bedrijfsleven. Ook onderhandelt de EU nu over een
transparantierichtlijn die rekening houdt met de milieu- en
arbeidsomstandigheden in de (ontwikkelings)landen waar grondstoffen vandaan
komen. Dit draagt bij aan meer vrede en veiligheid.
Deze week
spande
Europa samen met de VS en Japan in de WTO een zaak aan tegen China
. De
Chinezen proberen namelijk met exportbeperkende maatregelen hun monopolie op
enkele zeldzame metalen slim uit te spelen. Deze metalen zijn cruciaal voor het
fabriceren van mobiele telefoons, batterijen voor hybride auto´s en
windturbines. China wil deze nu dus op eigen grondgebied houden, zodat ze zelf
hun producten kunnen verwerken. China behaalt hier een grote economisch en
strategische voordelen mee, en de kans is groot dat Chinese
arbeidsomstandigheden achterblijven.

Europa is grondstofarm, en het is goed dat we ons nu mengen in het
geopolitieke grondstoffenspel. Maar tegelijk is dit het moment om door te
pakken. We moeten af van onze importafhankelijkheid. Daarvoor moeten we
intelligent met grondstoffen omgaan, innovatieve manieren zoeken om minder te
verbruiken, en baanbrekende ideeën de ruimte geven.
De focus moet hierbij liggen op recycling,
upcycling, hergebruik en
slimmer design. In mobiele telefoons zitten 40 of meer zeldzame grondstoffen
zoals goud, koper, nikkel, zilver, tin en lood. Voor een individueel bedrijf is
er nu geen economische prikkel om materiaal uit weggegooide mobieltjes te
herwinnen. Slechts bij één op de drie producten krijgt meer dan 25% van de
metalen een tweede leven.

Bedrijven, consumenten en de (Europese) politiek moeten de handen ineen slaan
om het tij te keren. We moeten ervoor zorgen dat onze steeds kostbaar wordende
materialen niet op een (buitenlandse) stortplaats of in de verbrandingsoven
eindigen. Om producenten meer verantwoordelijkheid te geven,
kunnen
we lease-constructies bedenken
, waarbij de verstrekker de
verantwoordelijkheid over de hele levensloop van hun product houdt.
Europa kan nu alle energie steken in het behalen van het heilige gelijk bij de
WTO, om zo de afhankelijkheid van China te prolongeren. Maar we zouden er beter
aan doen om in te zetten op punten waar we wel op kunnen winnen: eco-design, het
verbeteren van recycling en slimmer omgaan met grondstoffen die in ons afval
zitten. We hebben geen bodemschatten om te exporteren, maar we kunnen wel goede
ideeën uitdragen.

Delen:

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma