We need to talk about robots…

We need to talk about robots…

We need to talk about robots…
 Foto Pixabay / bamenny

Door Astrid Oosenbrug op 8 juli 2016 Delen  

De robot komt eraan! Gelukkig niet als onderdeel van een robotleger dat de wereld gaat overnemen zoals in sciencefiction films, maar de robot is wel degelijk aan een opmars bezig. In Japan doet de robot zijn intrede als ober. Volgens IBM kan een robot prima als chef-kok dienen. Hij komt op als kunstmatige intelligentie in zelfrijdende auto’s en staat naast ons in fabrieken. Hij wordt zelfs ingezet om onze ouderen gezelschap te houden.

Deze ontwikkelingen samen worden veelal aangeduid als de robotisering. En of we dat nu willen of niet, deze robotisering gaat effect hebben op onze samenleving; dit is één van de grootste maatschappelijke uitdagingen waar wij de komende jaren voor staan. De robot komt eraan, en daar moeten we op voorbereid zijn.

Robotisering brengt ingrijpende veranderingen van onze arbeidsmarkt met zich mee. De verwachting is dat veel bestaande banen veranderen of verdwijnen. Dit komt doordat robots werk gaan doen waar nu mensen voor worden betaald, simpelweg omdat hun inzet goedkoper is. Dit maakte dat vicepremier Asscher hier eind 2014 voor waarschuwde. In Nederland en daarbuiten stapelen de schrikbarende voorspellingen zich op. Het gaat, zo is het idee, om een disruptie die, net als met de industriële revolutie, een nieuw tijdperk inluidt. Alleen dan, zoals met IT wel vaker gebeurt, een stuk sneller. Het effect op Nederland wordt groot; bedenk wat zou gebeuren als we onze vrachtwagenbranche automatiseren (een ambitie van het huidige Kabinet), dan zijn dat al snel meer dan 100.000 banen die verdwijnen.

Tegelijkertijd worden ook de voordelen van robotisering zichtbaar. Digitale assistenten, bijvoorbeeld op scholen, geven iedereen het maatwerk dat ze voor hun ontwikkeling nodig hebben. Artsen die worden gesteund door kunstmatige intelligentie zien hun kans op correcte diagnose van ziekten als bijvoorbeeld longkanker met tientallen procenten toenemen. En laten we eerlijk zijn: het is een zegen dat er voorbeelden zijn van werk dat mensen zo vreselijk vonden dat zij zich van het leven wilden beroven, zoals in smartphonefabrieken, inmiddels door robots wordt gedaan.

Wat precies de impact van robotisering zal zijn, daar zijn de meningen nog sterk (en verhit) over verdeeld. Onderzoekers, consultancybedrijven en belangengroepen lijken geen eenduidig antwoord te kunnen formuleren op wat de precieze impact van robotisering gaat zijn. Maar het is wel duidelijk dat de robot, zoals hierboven beschreven, zowel voor- als nadelen heeft voor mensen en de arbeidsmarkt als geheel. En dát de robot impact zal hebben en onze samenleving in een transitie dwingt, daar lijkt iedereen het echter wel over eens. Als gezegd: de robot komt eraan en daar moeten wij iets mee.

En wat is dat dan? Wat moeten we ermee? Zoals wel vaker het geval is: praten met elkaar. Robotisering gaat veel mensen raken en impact hebben op onze samenleving; door het te negeren gaat het niet weg. En laten we het gesprek genuanceerd voeren. Met erkenning en ruimte voor de angst die het opwekt. Angst voor het verlies van banen, voor het verlies van sociale cohesie. En ook met ruimte voor enthousiasme. Enthousiasme over de belofte van vrije tijd, het verdwijnen van rotwerk en allerlei nieuwe kansen voor zelfontplooiing. Dan beantwoorden we samen de vraag hoe we onze samenleving willen inrichten mét de robots, en niet er tegen.

Welk moment is beter voor een dergelijk gesprek, dan de aanloop naar een nieuwe verkiezingscampagne? Graag nodigen we u uit om met het netwerk informatiesamenleving van de PvdA in gesprek te gaan over dit onderwerp op maandag 5 september 2016.

Delen: