Vroeg genoeg

Vroeg genoeg

Vroeg genoeg
Foto Roelof van Laar

Door Roelof van Laar op 11 juli 2014 Delen  

Op reis in Rwanda werd mij al snel duidelijk dat kinderen daar al snel achterstanden oplopen. Gisteren schreef ik al over het belang van goede voeding en zorg in de eerste 1.000 dagen van een kind. Vandaag was ik op bezoek bij twee voorscholen, waar kinderen vanaf drie jaar oud naar toe kunnen. Deze voorscholen helpen kinderen om achterstanden te voorkomen.

Als kinderen niet naar de voorschool gaan, hebben ze veel minder contact met leeftijdsgenootjes. Hun taalontwikkeling vertraagd daardoor, ook omdat ouders niet weten dat ze veel tegen kinderen moeten praten. Lezen kunnen veel ouders niet, dus voorlezen is een probleem. Bovendien zijn er geen geschikte boekjes in hun moedertaal, omdat Rwandezen ervan uitgaan dat hun kinderen pas boekjes nodig hebben als ze kunnen lezen, vanaf hun achtste, negende jaar ongeveer. Dus geen Rwandese Nijntje of Woezel en Pip.

Op de voorschool doen de leerkrachten er alles aan om achterstanden te voorkomen. Er wordt gelezen, kinderen leren spelenderwijs en ze leren zich gedragen. Dat laatste ging vandaag uitstekend, de kinderen waren er heel stil en braaf. Het is ook niet niks als er ineens een grote Muzungu (blanke) in de klas staat.

De ouders vertellen ons over de verschillen tussen jongens en meisjes. Jongens worden meer gewaardeerd, maar volgens de ouders stoppen zij vaker met school dan de meisjes. Jongens willen zo snel mogelijk geld verdienen en voor meisjes zijn er minder kansen. Meisjes trouwen wel vroeg, al vanaf hun 15e. Volgens een moeder trouwt er ook weleens een jonge jongen met een vrouw van 30, maar daar wordt om gelachen. Mannen trouwen met meisjes.

Door een kinderrechtenproject zijn ouders en kinderen zich bewust geworden dat huiselijk geweld, kinderprostitutie en kindhuwelijken niet normaal zijn. Het lijkt een succesvol project, wat een actieve jongerenraad en kinderrechtencomité heeft opgeleverd. Helaas is de financiering gestopt. Zo plotseling zelfs, dat kinderen en ouders ineens hun advocaat niet meer vergoed krijgen, terwijl ze door de betreffende organisatie waren overgehaald hun recht te halen. Dat is natuurlijk niet netjes.

Ook met de voorschool lopen kinderen overigens achterstanden op. Velen kunnen er op hun tiende nog niet vloeiend lezen. Korte schooldagen, slecht eten, ziekte en werk leiden allemaal af van hun schoolprestaties. Na hun tiende krijgen de kinderen bovendien in het Engels les. Een vreemde taal, die ze niet beheersen. Hun leraren overigens ook niet, dus in de praktijk blijft hun moedertaal dominant.

Achterstanden lijken dus niet te voorkomen, maar als ouders, organisaties en de overheid er vroeg genoeg bij zijn, kunnen ze wel beperkt worden.

Delen: