Tweedeling in de zorg wordt vergroot

Tweedeling in de zorg wordt vergroot

Door Agnes Wolbert op 9 november 2010 Delen  

Dit kabinet verwaarloost ouderen en gehandicapten die afhankelijk zijn van
thuiszorg, terwijl zorginstellingen erop vooruit gaan. Daarnaast
ontbreekt
elke aandacht voor dementerenden
en vind ik het zorgwekkend
dat
er wordt gekort op het persoonsgebonden budget
. De PvdA ziet de kloof tussen
mensen die thuiszorg nodig hebben en zorginstellingen groter en groter worden.
En dat is niet te verkroppen. Dat zei ik dinsdag in mijn bijdrage aan de
begrotingsbehandeling van het ministerie van Volksgezondheid. Klik op ‘lees
verder’ om deze te lezen.


Hieronder mijn bijdrage tijdens de begrotingsbehandeling van het
ministerie van Volksgezondheid (gesproken woord geldt):

 

Voorzitter,
De Partij van de Arbeid heeft een lange traditie in het opkomen voor de mensen
die het slechter getroffen hebben in het leven en dat gaat zeker op voor de
meest kwetsbare mensen in onze samenleving. Het is om deze reden, dat de Partij
van de Arbeid de zorg in verzorgings- en verpleeghuizen, in
gehandicapteninstellingen, in de GGZ maar zeker bij ouderen en gehandicapten
thuis, ontzettend belangrijk vindt.

Onze visie kent u: de zorg dicht bij, kleinschalig in de wijken en
medewerkers die plezier hebben in het werk. Dat betekent, de
wijkverpleegkundigen terug in een samenwerking met huisartsen. Geen minuten
tellen of formulieren invullen als halve dagtaak, maar een warm en respectvol
contact, want de cliënt en niet de organisatie staat voorop. De PvdA heeft daar
werk van gemaakt via de motie Hamer en dat heeft geleid tot een keerpunt in het
werken in de wijk. Dat is het ideaal van de Partij van de Arbeid, want alleen
door kennen en gekend te worden, krijgen we de menselijke maat terug in de zorg.

Voorzitter,
Als ik naar de voorstellen in de begroting 2011 kijk in samenhang met het regeer
en gedoogakkoord, dan is helder dat dit Kabinet investeert in de langdurige
zorg. Dat is natuurlijk mooi, mits het extra geld ook echt wordt omgezet in
handen aan het bed.

Maar voorzitter,
hoe mooi het extra geld voor de verpleeghuizen en andere zorginstellingen ook
is, de Partij van de Arbeid laat zich er niet door verblinden en ze laat zich
ook niet om de tuin leiden. Op de eerste plaats wordt volgend jaar eerst nog 142
miljoen bezuinigd op de verpleeghuizen en de zorgkantoren krijgen de ruimte om
maar liefst 6% op de tarieven te korten.

Maar voorzitter,
veel erger is, dat het extra geld voor de verpleeghuizen wordt opgehaald bij de
ouderen en gehandicapten die juist met grote inspanning nog thuis wonen. De
investeringen in de ouderenzorg waar het Kabinet zo mee pronkt, krijgen zo wel
een heel wrange bijsmaak. Verpleeghuizen gaan erop vooruit, ten koste van de
kwetsbare buurman in de aanleunwoning met zijn dementerende vrouw.

Instellingen voor gehandicapten gaan erop vooruit ten koste van de
gehandicapten die thuis wonen. Zij worden 30 % gekort op hun Wajong, betalen
meer premie, krijgen minder vergoed uit het pakket en verliezen inkomen door
kortingen op de zorgtoeslag en de huurtoeslag.  
Gehandicapteninstellingen krijgen er straks geld bij, maar dezelfde
gehandicapten die thuis wonen met een pgb, worden gekort op hun pgb op een
manier die nog niet eerder is vertoond.  Keihard wordt volgend jaar niet
geïndexeerd en bovendien korten met 3%.

Voorzitter,
3% lijkt niet veel, maar voor budgethouders is het een ramp. Zij kunnen dat
alleen maar opvangen door minder zorg voor zichzelf in te kopen. Dat is
natuurlijk onacceptabel.

Voorzitter, mijn fractie vindt dat de investeringen in de instellingen niet
weggehaald mogen worden bij de ouderen en gehandicapten die thuis wonen.

Voorzitter en over de pgb’s nog dit.
Is het waar dat er bij de staatsecretaris een plan op tafel ligt om de
budgetgarantstelling van de ouderinitiatieven te stoppen? Verlagen van het pgb
van 30% of meer zal onherroepelijk leiden tot sluiting van de kleine
ouderinitiatieven. En ik kan u een ding zeggen: dat zal de Partij van de Arbeid
niet accepteren.

Voorzitter, na deze onbegrijpelijke tweedeling die het Kabinet aanbrengt
tussen mensen in en mensen buiten de instellingen, kom ik op het
kabinetsvoornemen om delen van de AWBZ naar de gemeenten over te hevelen. De
Partij van de Arbeid staat achter dit plan. Wel zien wij een aantal voorwaarden
om de overgang goed te laten verlopen, maar daar komen we op een andere
gelegenheid nog wel over te spreken.

Het belangrijkste op dit moment is, dat het de mensen die het straks moeten
gaan doen, nu al niet goed lukt om de zogenoemde kleine doelgroepen, dus de
chronisch zieken en gehandicapten, mensen met psychiatrische problemen en
bijvoorbeeld doven en blinden te bedienen. Op gemeentelijke schaal vaak een te
kleine groep en daarom is de deskundigheid over deze zorgvragers in de Wmo niet
op orde. Bij en nascholing is gewenst en als daar niet snel wat aan gedaan wordt
ontstaat een enorm kwaliteitsprobleem als straks de AWBZ wordt overgeheveld. We
hebben hier geen tijd verliezen. Ik heb daarom een amendement opgesteld, dat
voorziet in budget om de kennis en kwaliteit snel op peil te krijgen.

En voorzitter, hoe beoordeelt de staatssecretaris in dit verband de
verstoorde relatie tussen het rijk en de gemeenten als gevolg van de extra greep
van 200 miljoen uit de Wmokas die het Kabinet nu doet? Hoe kunnen we mensen die
afhankelijk zijn van die zorg, nu nog het vertrouwen bezorgen dat het wel goed
komt met die overheveling van de AWBZ, als nog voordat er is gestart, al 200
miljoen extra wordt gekort?

Dan voorzitter,
wil ik het hebben over de ouderen met dementie. Op de eerste plaats voorzitter,
valt het mijn fractie op, dat het kabinet in alle talen zwijgt over  een van de
grootste uitdagingen in de ouderenzorg, namelijk de vraag hoe we Nederland
kunnen voorbereiden op een explosieve stijging van het aantal mensen met
dementie. Ik heb namens mijn fractie in 2007 het Deltaplan Dementie aan de
vorige Staatsecretaris aangeboden en dat heeft ertoe geleid dat zorgkantoren de
opdracht hebben gekregen te zorgen voor een landelijk dekkend aanbod van
casemanagement. Volgens Alzheimer Nederland is dat nu nog steeds niet het geval,
ondanks moties vanuit de Kamer. Is de staatssecretaris van plan daar nu druk op
te zetten, kan de staatsecretaris toezeggen om het in 2012  definitief te
regelen?

Dan voorzitter,
wil ik aandacht voor een heel andere groep zorgvragers die erg in de knel zijn
gekomen, en dat zijn dove en blinde kinderen die voor de dovenschool in Haren en
voor de blindeninstelling te Graven een bijzondere indicatie nodig hebben om
daar naar school te kunnen gaan. Al jaren zijn ouders in de zomer radeloos omdat
ze geen goede school voor hun kind kunnen vinden als het niet naar Haren kan of
niet naar Graven. Voorzitter, het Kabinet moet nu de verantwoordelijkheid nemen
en het probleem voor de ouders en de kinderen definitief oplossen: maak een
uitzondering op de regels rond verblijf in de AWBZ of herstel de situatie zoals
deze was en het probleem is opgelost.

Voorzitter,
de Jeugdzorg is na de vorige periode weer helemaal terug bij VWS. Het nieuwe
kabinet neemt de aanbevelingen van de Parlementaire werkgroep “Toekomst
jeugdzorg” over. Terecht. Reden voor mijn fractie om het daar nu kort even over 
te hebben.
Voorzitter, kan de staatssecretaris aangeven wanneer we haar uitwerking van de
plannen tegemoet kunnen zien? En zal zij deze gepaard doen gaan met een
transitieplan?

De voorbereiding en invoering zal nog jaren vergen. In deze periode kunnen we
al wel experimenteren. Bijvoorbeeld met het ontschotten van Jeugdzorg en J-GGZ. 
De Partij van de Arbeidfractie heeft hiervoor een concreet  voostel: stel enkele
stadsregio’s (Amsterdam wil graag!) in staat om een deel van J-GGZ middelen
samen te voegen met de Jeugdzorgbudgetten zodat ze integraal kunnen worden
ingezet. Veel jongeren hebben zowel jeugdzorg nodig als behandeling in de
Jeugd-GGZ en zitten nu nog in meerdere gescheiden circuits tegelijkertijd. Is de
staatssecretaris bereid naar de mogelijkheden van dergelijke experimenten te
kijken, vooruitlopend op de grote stelselherziening?

Voorzitter,
afsluitend, het is een hard gelag en het is onbarmhartig dat kwetsbare mensen,
die thuis wonen met begeleiding of met andere zorg, zo ongenadig te pakken
worden genomen door dit kabinet. De investeringen in de verpleeghuizen gaan ten
koste van de thuiswonende oudere, gehandicapte of PGB-gebruiker en versterken op
deze manier een nieuwe tweedeling in de samenleving. Kwetsbare mensen die thuis
zorg nodig hebben, trekken steeds vaker aan het kortste eind, zij zijn
onzichtbaar en hebben geen grote lobby-instellingen achter zich staan.

De Partij van de Arbeid wil weten, of we alleen een staatssecretaris hebben
voor de instellingszorg en ze wil weten waarom de kwetsbare mensen die thuis
wonen zo’n opstapeling van kortingen, verliezen van aanspraken en andere
onbarmhartige maatregelen moeten verduren. Waaruit haalt dit Kabinet haar
rechtvaardiging om dit te doen? Gebruiken ouderen soms teveel thuiszorg? Maken
thuiswonende gehandicapten misschien onnodig gebruik van zorg? Hadden ouders van
gehandicapte kinderen eigenlijk niet zelf het initiatief moeten nemen om een
huis te stichten voor een klein groepje lotgenoten?

Voorzitter,
naast de tweedeling in de zorg tussen arm en rijk die wij, maar naar ik meen de
gehele kamer, wenst te bestrijden is dit kabinet er in geslaagd een nieuwe
scheur aan ons stelsel toe te voegen, namelijk tussen de inspanning voor mensen
die kiezen op zichzelf te wonen en de zorg die vanuit de instelling geleverd
wordt.