Het moet eerlijker!

Het moet eerlijker!

Door Job Cohen op 31 januari 2011 Delen  

‘Gisteren nam de regering van Nederland twee besluiten. (…) Driehonderd
miljoen bezuinigen op de zorg voor kinderen, op passend onderwijs. Het betekent
dat kinderen die nu met veel moeite door de school geholpen worden aan hun lot
worden overgelaten. Het betekent dat klassen in onze basisscholen meer kinderen
met problemen moeten opvangen met minder geld. In dit welvarende, beschaafde
land besloot het kabinet om 300 miljoen te bezuinigen op de meest kwetsbare
kinderen.

Wat was het tweede besluit? Een belastingverlaging voor mensen met een huis
van meer dan een miljoen euro.  Eerlijk waar. Een wetsvoorstel van Balkenende,
Bos en de Jager, om mensen met zo´n duur huis gewoon mee te laten betalen is
gisteren ingetrokken. Het bleef nog lang gezellig in die o zo beschaafde
Treveszaal. Laat ik er niet omheen draaien: het zijn twee schandelijke
besluiten, waar ik me diep voor zou schamen!’

Dat zei ik tijdens mijn toespraak op het PvdA-congres.
Download hier mijn toespraak
(pdf)
, of klik op lees verder onder de video om mijn toespraak meteen te
lezen.

Job Cohen, Congres PvdA te Groningen
(gesproken woord geldt)

‘Partijgenoten, vrienden!

Soms gaat het razendsnel. Soms verandert de wereld op een manier die je
absoluut niet voorzien had. Dat gebeurde de afgelopen weken in Tunesië, waar
binnen de kortste keren een dictatoriaal regime in elkaar stortte. Waar goed
opgeleide jongeren, met veel te weinig uitzicht op een goede toekomst, hun leven
in de waagschaal stelden omdat ze zo niet verder wilden. Waar met behulp van het
machtige wapen van de social media een revolutie ontstond en onmiddellijk
succesvol was. En waar dat revolutionaire gevoel oversloeg naar andere landen.
De straten van Cairo en van Suez. Een adembenemend schouwspel, een spontane
volksopstand van mensen die vrijheid, waardigheid, kansen, invloed en
eerlijkheid willen. Gewone mensen die smeken om een waardig bestaan, die vragen
om steun uit Europa, om politieke steun, om morele steun. Mensen die niet op één
hoop gegooid willen worden met de fundamentalisten van de Moslimbroederschap.

Het kan op 1000 manieren misgaan, maar het is de grootste kans op
democratisering in de regio in meer dan veertig jaar. Ons hart gaat uit naar al
die dapperen die daar met  alles wat zij hebben strijden voor een beter leven,
voor een fatsoenlijk bestaan in vrijheid.

Strijden voor een beter leven, dat was ook het onderwerp dat ons de afgelopen
week  in de Tweede Kamer bezighield. Het ging om een politietrainingsmissie voor
Afghanistan. Wij geloven niet in die missie. Wij geloven niet in de
NAVO-strategie, wij geloven niet dat het om een civiele missie gaat. Want de
politieagenten die Nederland gaat opleiden, worden onderdeel  van de oorlog, of
zij dat willen of niet. Daar veranderen afspraken dat deze agenten niet bij die
strijd worden ingeschakeld, helemaal niets aan. Dat is een papieren
werkelijkheid, dat is Haagse werkelijkheid en geen Afghaanse werkelijkheid.

Vrienden, ook al mag je vurig hopen dat Jolande Sap gelijk zal krijgen, ik
geloof er geen snars van.

Vrienden, ik sprak net over Haagse werkelijkheid. Ons kabinet praat opgewekt
over Nederland sterker maken, over het huishoudboekje op orde en over grenzen
stellen. Orde op zaken. Maar Mark, je kunt sommige mensen een tijdje bedonderen
maar niet heel Nederland en niet voor eeuwig.

De meester en de juf weten wat je bedoelt met ´investeren in de kracht van
Nederland´: salaris inleveren. Van al die mensen die zulk  belangrijk werk doen 
bij de politie, bij de reinigingsdienst.

‘Het huishoudboekje op orde brengen’?
De tweeverdieners die hun kinderen naar de creche brengen betalen –
En het bonusfeest van de banken gaat door

Oneerlijk?
Dat is recht volgens Rutte,

De ouden van dagen betalen
En de farmaceuten gaan verdienen

Oneerlijk?
Het openbaar vervoer en de natuur worden wegbezuinigd
Maar we mogen 130

Oneerlijk?
Dat is recht volgens Rutte, maar het is krom in de echte wereld. Dat is recht
volgens Rutte. Maar het is onrecht. Onrecht in de gewone wereld van duizenden
Nederlandse gezinnen. Tienduizenden mensen moeten nu bloeden voor de dromen van
dit kabinet, deze club van oude jongens krentebrood die de peptalk op ons
afschiet als het ballenkanon ballen op de tennisbaan. Aan het eind van de dag is
het park verlaten en mogen de ballenjongens in de regen de rotzooi opruimen

Onlangs kreeg ik een mailtje van John, maar hij had Henk kunnen heten. Hij
schreef:
“Momenteel spoken er zoveel gedachten door me heen. Voorbeeld: hoe moet dat
straks met mijn huishuur, water en licht, ziekenfonds en zulke dingen nog meer.
Soms kan je er nachten niet van slapen.” Hij heeft een arbeidshandicap en heeft
de PVV gemaild vóór de verkiezingen om te vragen wat zij met de Wajong wilden.
Er stond immers niks over in hun programma. Een antwoord in de heldere taal van
de PVV: die blijft hetzelfde, want de Wajong is belangrijk voor
arbeidsgehandicapten. Na de verkiezingen wéér gemaild, want hij  had PVV
gestemd, maar de Wajong wordt door deze partij fors aangepakt. Het antwoord? We
hebben veel binnengehaald op migratie en je kunt niet alles hebben. Er past maar
één conclusie, in goed Gronings: een belofte van Geert is nait  zo veel weerd.

Laat Wilders ook nooit meer zeggen: afspraak is afspraak.
De 12.000 verpleegkundigen die er niet komen, weten beter, de 3.000 agenten die
er niet komen, weten beter. Buschauffeurs weten beter.

Laat Wilders ook nooit meer zeggen dat hij voor gewone mensen opkomt. Voor
politieagenten die nu keihard in hun portemonnee worden geraakt. Zij weten
beter.  Leraren weten beter. 1316 euro, weet u nog wel? Henk weet beter. Hij is
gekke Henkie niet.

Laat Wilders ook nooit meer zeggen wat fatsoen is. En ik hoef niet uit te
leggen waarom.

En vooral, laat Wilders ook nooit meer het woord “vrijheid” in de mond nemen.
Want de  vrijheid van Wilders is het verbod te zijn wie je bent, tenzij het in
ZIJN wereldbeeld past. De vrijheid van Wilders is het verbod voor Sahar om in
Nederland te leven. De vrijheid van Wilders is de verboden bus voor vrouwen met
een hoofddoek.

Dat is geen vrijheid. Echte vrijheid is er voor iedereen.

De VVD maakte zich in de aanloop naar de verkiezingen hard voor beter
onderwijs, lastenverlichting en vooral: meer werkgelegenheid. Hopeloos holle
woorden.  En onrecht, vrienden, onrecht. Neem gisteren. Gisteren nam de regering
van Nederland twee besluiten. We kijken even mee en zien veel tevreden heren in
de Treves zaal zitten vergaderen. Er wordt gelachen. De sfeer is top. En wat
zijn die twee besluiten van deze regering?
Driehonderd miljoen bezuinigen op de zorg voor kinderen, op passend onderwijs.
Het betekent dat kinderen die nu met veel moeite door de school geholpen worden
aan hun lot worden overgelaten. Het betekent dat klassen in onze basisscholen
meer kinderen met problemen moeten opvangen met minder geld. In dit welvarende,
beschaafde land besloot het kabinet om 300 miljoen te bezuinigen op de meest
kwetsbare kinderen.
Wat was het tweede besluit? Een belastingverlaging voor mensen met een huis van
meer dan een miljoen euro.  Eerlijk waar. Een wetsvoorstel van Balkenende, Bos
en de Jager, om mensen met zo´n duur huis gewoon mee te laten betalen is
gisteren ingetrokken. Het bleef nog lang gezellig in die o zo beschaafde
Treveszaal. Laat ik er niet omheen draaien: het zijn twee schandelijke
besluiten, waar ik me diep voor zou schamen!

Dat is recht volgens Rutte, maar het is krom in de echte wereld.
Het is recht volgens Rutte, het is onrecht voor de kinderen die ons nodig
hebben.
Het is rechts volgens Rutte, om je vingers bij af te likken.

Zo moet het dus niet: het moet eerlijker. Het moet eerlijker met de gevolgen
van de crisis. Het moet beter met de woningmarkt. Wie de villabewoners zo
opzichtig onder de kin kietelt, moet zich  generen zo weinig voor jonge starters
te doen. Wie weet hoe kwetsbaar de economische groei nog is, moet proberen banen
te scheppen in plaats van te schrappen.  Dat is ons verhaal. Daar steek ik niet
lachend mijn duimen voor op, daar steek ik mijn handen voor in het vuur.

We zullen al diegenen  van wie de stem te zacht klinkt, een stem geven. We
zullen met al diegenen die nu zo ongenadig hard gepakt worden onze stem
verheffen. We zullen vechten voor wat eerlijk is, want dat is Nederland. Werken
voor je geld, rechten en plichten, en opkomen voor mensen met pech en tegenspoed
in het leven.

Deze maand verscheen  een boek met het  werk van Herman Wiardi Beckman, een
van de grondleggers van de sociaaldemocratie en verzetsstrijder van het eerste
uur. Als de sociaaldemocratie ooit een moedig man aan boord had, dan Wiardi
Beckman. Die als kind van welvarende  ouders een zekere toekomst opgaf voor een
onzeker bestaan als links politicus. Uit overtuiging. Toen de oorlog uitbrak,
toen er gekozen moest worden, aarzelde hij geen moment. Hij heeft daar de
hoogste prijs voor moeten betalen. Hij zou kort voor de bevrijding in
concentratiekamp Dachau overlijden.

Wiardi Beckman beschrijft hoe in Nederland een cultuur ontstond van
vrijheidszin en verdraagzaamheid.  Met Erasmus en Hugo de Groot.

Maar ook een land waar die vrijheid steeds op scherpslijpers veroverd moest
worden. In tijden van de grootste crisis sprak Wiardi Beckman over de noodzaak
om ‘onszelf te blijven’, om vast te houden aan wat Nederland groot maakte; Dat
gevoel, die overtuiging hebben we in Nederland ook vandaag met elkaar gemeen: de
vrijheid van opvatting, de verdraagzaamheid voor andersdenkenden, en eerlijk
delen opdat er bestaanszekerheid is voor iedereen.

Onze samenleving draait immers om en op gematigdheid, onze open cultuur
draait om gematigdheid. In de Nederlandse gematigde cultuur past geen
onverzoenlijke opstelling, geen scherpslijperij of zelfs vernedering van
tegenstanders. Als dat gebeurt, dan zijn we, om met Wiardi Beckman te spreken,
onszelf niet meer.  Dat is onnederlands.

Wij staan in die traditie wanneer we ons verzetten tegen extremisten, of die
nu homo’s op scholen of hoofddoeken op straat willen verbieden.
Wij staan in die traditie wanneer we ons verzetten tegen graaiers in de private
en de publieke sector, terwijl de gewone werknemers op straat komen te staan. En
wij staan in die traditie wanneer wij niet willen berusten in een kloof tussen
gewone mensen en de politiek. Want de politiek ìs er voor gewone mensen. Wie
veel macht heeft, regelt het zelf wel, die heeft de politiek niet nodig. Maar
heel veel mensen hebben voor hun zekerheid, hun veiligheid, hun toekomst, de
inzet van de politiek wèl nodig. In die traditie staat de sociaal-democratie.

Juist om het Nederland waar ik trots op ben in stand te houden moet het nu
eerlijker. We willen niet worden zoals Amerika met zijn doorgeslagen kapitalisme
en ook niet zoals China met zijn hiërarchische structuren. We willen onszelf
blijven. In een wereld vol concurrentie onze eigenwaarde behouden. Jaloersmakend
onszelf. Vrij en verdraagzaam.

Ons land is verrassend veerkrachtig. De meeste mensen redden het wel, ook
onder soms behoorlijk lastige omstandigheden. Ze helpen ook met plezier een
ander. Het gemeenschapsgevoel in Nederland is groot, veel groter dan wij ons
soms realiseren. Kijk naar het WK voetbal, naar een actie voor Afrika, naar al
die buurtfeesten, naar al die belangenloze hulp die dag in dag uit door al die
mantelzorgers wordt verleend.

Maar die veerkracht staat wel onder druk. Dus ja, laten we het hebben over de
jaren dertig, want daar gaat het veel te weinig over in de politiek. Over de
jaren dertig van deze eeuw wel te verstaan, we zijn daar nog maar 19 jaar
vandaan. Die komende 19 jaar wordt een cruciale periode. Erop of eronder voor
Nederland en Europa in die nieuwe turbulente wereld.

In 2030 zie ik een land dat is gebouwd op vrijheid, creativiteit en durf.

Waar we de vrijheid, de creativiteit en de durf gebruiken om onze samenleving
zo in te richten dat iedereen het beste uit zichzelf haalt. En zich daarbij
gesteund weet door een overheid , die niet alleen kansen biedt, maar ook eisen
stelt aan burgers om daarvan gebruik te maken en zich als verantwoordelijk
burger op te stellen.

Een land waar ouders zich nauw verbonden voelen met de school en het
onderwijs van hun kinderen. Waar het onderwijs zo is ingericht dat dubbeltjes
kwartjes kunnen worden. Met radicale gelijkheid van kansen. Waar onderwijs een
investering is, geen kostenpost. In óns Nederland is toegang tot
kwaliteitsonderwijs niet langer een postcode-loterij.

Een land waarin iedereen een baan heeft naar zijn vermogen, waar je trots op
kunt zijn, als monteur of als ondernemer, als ontwerper of als verhuizer – met
een salaris dat een huis vanzelfsprekend maakt, met zeggenschap over werktijden,
en  met tijd voor anderen, buurt, vrienden, familie.

Een duurzaam land, waar we tijdig zijn begonnen met de opbouw van onze eigen
duurzame energievoorziening. Waar we niet alleen een sterke wereldspeler zijn in
duurzame technologie, maar waar we met onze eigen schone energie, onze
windparken op zee, ook onafhankelijk zijn van dubieuze olieregimes.

Een sterk land, met een economie die veel groter is dan ons kleine oppervlak,
maar waar op dat kleine oppervlak ook plekken zijn waar de natuur haar gang kan
gaan Een land waar banken in dienst staan van de economie, van bedrijven en
mensen, waar ondernemingen niet alleen winstmachines zijn, maar vooral ook
samenwerkingsverbanden. In óns Nederland werken we voor mensen.

Dit Nederland van 2030, een land om trots op te zijn, vergt ook veel  van
onzelf. We  kijken niet weg, maar benoemen. We zijn niet onverschillig, maar
kritisch.

We hebben het niet alleen  over onze rechten, maar ook over onze inzet en
onze plichten. We denken niet in onderwijsstructuren maar aan kinderen. En we 
laten ons  leiden door hoop , niet door angst.

Vrienden, er staat de komende weken heel veel op het spel. Niet alleen het
provinciaal bestuur, maar ook de Eerste Kamer. Dáár wordt bepaald of het kabinet
zomaar zijn gang kan gaan, zijn plannen kan doordrukken, of dat we ons land op
ónze koers kunnen krijgen. Natuurlijk, ook wij willen de overheidsfinancien op
orde brengen. Niet door roekeloos te bezuinigen, maar door eerlijke en
fatsoenlijke keuzes.  Voor die keuzes mag rechts geen meerderheid in de Eerste
Kamer krijgen.

Dan kunnen we echt aan de slag met die eerlijke woningmarkt. Zodat de juf,
die elke dag langs de makelaarsetalage loopt, daar woningen ziet, die ze kan
betalen. En dat kan. Dat kan als we eindelijk het lef hebben om de woningmarkt
echt te hervormen, en daarbij het heilige villahuisje niet te ontzien.

Dan komt er géén roekeloze bezuiniging  die kwetsbare mensen van de
arbeidsmarkt weghoudt. 30.000 banen voor mensen met een arbeidsbeperking staan
op de tocht. Zij zijn wel de laatsten om verantwoordelijk te houden voor de
crisis. Ik wil voor deze mensen juist méér kans op werk.  En dat kan. Als we
iedereen een beetje verantwoordelijk maken, de gemeente, het rijk en het
bedrijfsleven.

En dan gaan we niet aan de gang met de marktwerking in de ouderenzorg. Zodat
onze ouderen straks niet dagelijks vijf verschillende verpleegkundigen op bezoek
krijgen, de een voor de steunkousen en de ander om te koken. Ik weet uit eigen
ervaring hoe gekmakend ingewikkeld we de zorg in ons land hebben gemaakt. Hoe we
mensen met talloze formulieren achterdochtig controleren.

Ik heb gezien wat die stopwatch betekent en ik vertel u één ding. Die
stopwatch maakt persoonlijke relaties kapot. Ik heb de afgelopen jaren zelf
gezien met hoeveel liefde er in de zorg gewerkt wordt. Hoe
thuiszorgverpleegkundigen werken uit overtuiging, met een grote bevlogenheid.
Laten we dat koesteren en niet blootstellen aan de wetten van de markt.

En ja, dan blijft het passend onderwijs passend. Zodat onze leraren in staat
zijn voldoende aandacht te schenken aan  kwetsbare kinderen. En dat kan. Praat
met leraren, en ze vertellen je dat ze graag afzien van de prestatiebeloning die
het kabinet in wil voeren, zodat zij hun werk voor deze kinderen naar eer en
geweten kunnen doen.

De plek waar we vandaag zijn, de Oosterpoort, symboliseert die strijd voor
een betere toekomst. Deze eerste arbeiderswijk van de stad lag ooit ingeklemd
tussen spoorlijn en vuilnisbelt, tussen platteland en stad, tussen uitzichtloze
armoede en nieuwe toekomst. Deze strijd voor een betere toekomst is niet alleen
een strijd van individuele Nederlanders, maar ook van onze beweging.

Vrienden, er zitten twee partijen in het kabinet met vrijheid in hun naam. De
volkspartij voor vrijheid en democratie en de partij voor de vrijheid. Maar hoe
vrij zijn we als studiekeus van geld afhangt, hoe vrij zijn we als kunst door
winst bepaald wordt, hoe vrij zijn we als geloof tot ideologie gebombardeerd
wordt, hoe vrij zijn we als de natuur tot in de marges van de samenleving wordt
teruggeduwd? Echte vrijheid zit niet in je naam, maar in je daden.

Wat recht is volgens rechts, is onrecht in de huiskamers van heel veel
hardwerkende Nederlanders.
Laten we voorkomen dat ons land kapot gemaakt wordt.
Laten we de wonden helen, zorgen dat we weer op een fatsoenlijke manier met
ouderen en zieken omgaan.
Laten we de rechtvaardigheid terugbrengen in de verdeling van woonkansen, in
kansen op werk.
Laten we de bankiers aanslaan voor hun zonden maar niet de kinderen straffen
voor hun onschuld. 
Laten we onze samenleving zo inrichten dat ieder individu in vrijheid het
uiterste uit zich zelf kan halen terwijl we er samen beter van worden. 

Laten we beseffen wie wij zijn. Wie wij werkelijk zijn. De winkelier in Oss.
De Molukse verpleegkundige uit Hoofddorp. De leraar uit Tilburg. De ict-er uit
Utrecht met zijn autistische zoontje. Ik heb jullie de afgelopen maanden
ontmoet. Ik zie jullie gezichten hier in de zaal. Met al onze verschillende
achtergronden, al onze afwijkende geschiedenissen delen we met elkaar meer dan
belangen en een stukje aarde. We hebben allemaal onze angsten en dromen. We
willen allemaal dat onze kinderen het beter krijgen en vooral, dat ze in een
land zullen wonen waar  je trots op bent. Ja, laten we onzelf blijven maar laten
we ook onszelf durven worden. Trotse Nederlanders in een sterk, in een prachtig,
in een eerlijk land.

Dank u wel.’

Delen: