Straatcoach werkt bij strak concept

Straatcoach werkt bij strak concept

Door Ahmed Marcouch op 26 april 2013 Delen  

Straatcoaches werken. Althans in Amsterdam, waar deze nieuwe vorm van toezicht is uitgevonden, waar in het voormalige stadsdeel Slotervaart gespierde mannen worden ingezet die Hassan kunnen onderscheiden van Houssain, streetwise zijn en gezag hebben. In vrijwel alle andere gemeenten is de straatcoach helaas verworden tot hulpverlener die niet confronterend optreedt, stel ik vast in reactie op de conclusie van socioloog Vasco Hub dat de impact van straatcoaches twijfelachtig is.

De straatcoaches in verwaterde vorm werden daar in snel tempo aangesteld toen de 22 zogenoemde Marokkanengemeenten in 2009 een speciale Rijkssubsidie in het vooruitzicht kregen om de overlastproblemen op te lossen.

Ik deel de conclusie van Hub dan ook niet als ik kijk naar Amsterdam, aangezien de 42 straatcoaches daar bij het beproefde recept zijn gebleven. Dat wil zeggen, zij bleven bij hun leest. En zo moet het. Want een wijk in opbouw is als een bouwplaats. De metselaar metselt, de timmerman timmert en de schilder schildert. Ieder zijn werk. In de juiste volgorde: eerst het fundament, vervolgens de muren en het dak en pas daarna het binnenwerk. Onder regie van de aannemer en onder controle van de voorman ter plaatse.

Het fundament van de wijk is veiligheid. De politie pakt criminelen op en de straatcoaches halen overlastgevende jongens van straat. Worden agenten of straatcoaches hulpverleners, dan kunnen de echte hulpverleners hun werk niet meer doen, omdat ze geen back-up meer hebben.

Straatcoaches zijn dus geen coaches, ze zijn niet gezellig en ze hebben niet de sociale cohesie als doel. Straatcoaches zijn toezichthouders. Straatcoaches hebben maar één doel: overlastgroepen van straat halen. Zodat de hulpverleners kunnen helpen, de docenten kunnen lesgeven, de jongerenwerkers de welwillende jongeren kunnen vormen en werkbemiddelaars sollicitaties kunnen begeleiden. Dat kan alleen als niet langer het recht van de sterkste geldt in onze buurten, ook niet in onze achterstandbuurten. Straatcoaches dienen daarmee een typisch PvdA-doel.

In Slotervaart, inmiddels opgegaan in het nieuwe stadsdeel Nieuw West, hebben wij daar een speciale organisatie voor opgericht, Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (SAOA), waar Diederik Samsom stage heeft gelopen. Hij concludeerde na een jaar: ‘Je moet op precies het juiste moment het juiste stapje zetten, het juiste gebaartje maken om je gezag op straat te laten gelden. Als je het goed doet, eindigt elke ontmoeting zo dat jij hebt gewonnen, maar dat zij niet hebben verloren. Het is onbetaalbaar werk. Maar de mensen zijn moeilijk te vinden: de straat betaalt slecht, het kantoor goed. Dat hebben we verkeerd geregeld.’

Het recept is dus strak en eenvoudig. De onderzoekers in opdracht van Politie & Wetenschap geven daar in hun uitvoerig onderbouwde rapport ‘Aanspreken op straat’ (2012) een goede beschrijving van. Geef straatcoaches de juiste opdracht: corrigeren, niet meer en niets minder, dus niet hulpverlenen en ook niet opsporen. Laat ze dáár zijn waar het gebeurt, buiten op hotspots en niet binnen in vergaderingen. Waardeer de observaties in hun dagrapportages en betaal ze beter. Selecteer gespierde mannen die de jongens kennen en herkennen, maar zich niet met hen identificeren, leidt ze daartoe op en hou ze scherp, zoals het SAOA dat doet met een straatcoachacademie en met voortdurende feedback ter plaatse tijdens de diensten, ook tijdens de nachtdiensten.

Zorg er als burgemeester voor dat de politie goed samenwerkt met de straatcoaches, sowieso de straatcoaches back-up geeft bij dreigende conflicten met jongeren. Bij nacht en ontij, dus begin er niet aan als de politiepost ‘s avonds en ’s nachts gesloten is, wat in kleinere gemeenten meestal het geval is. Geef de straatcoaches follow-ups met huisbezoeken, maar laat hen niet zelf de gezinnen thuis bezoeken of begeleiden, daar zijn andere professionals voor, met andere sociale vaardigheden. Het geheim zit in de kwaliteit van de opdracht en de kwaliteit van de uitvoering.

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma