Eisen voor vermijden onnodig dierenleed nu goed verankerd in wet

Eisen voor vermijden onnodig dierenleed nu goed verankerd in wet

Door Martijn van Dam op 23 juni 2011 Delen  

Sinds duidelijk werd dat een meerderheid van de Tweede Kamer van plan was het
wetsvoorstel te steunen om bedwelming ook bij religieuze slacht verplicht te
stellen, heeft er een breed en heftig debat plaatsgevonden. Met het
wetsvoorstel van
de Partij voor de Dieren
worden de eisen die we in Nederland met zijn allen
delen over het vermijden van onnodig dierenleed goed verankerd in de wet,
betoogde ik vannacht tijdens het debat over het voorstel. Mijn fractie kan
volledig achter het voorstel staan en wij denken met VVD, D66 en GroenLinks
een
goede verbetering te hebben gerealiseerd
. Zo regelt het amendement van de
vier partijen dat religieuze groepen hun eigen bedwelmingsmethode kunnen kiezen,
mits deze effectief bedwelmt. Klik op ‘lees verder’ voor mijn integrale inbreng
aan het debat.

Spreektekst bij debat wetsvoorstel Thieme, 22 juni 2011, gesproken woord
geldt

Voorzitter,
Ik zit nu al meer dan acht jaar in deze Kamer. Ik geloof niet dat ik ooit eerder
heb meegemaakt dat een debat zo veel los heeft gemaakt. Sinds duidelijk werd dat
een meerderheid van deze Kamer van plan was het wetsvoorstel te steunen om
bedwelming ook bij religieuze slacht verplicht te stellen, heeft er een breed,
groot en heftig debat plaatsgevonden. Ik denk niet dat er nog een Nederlander is
die geen mening heeft.

Het debat heeft groepen uit de Nederlandse samenleving zeer geraakt. Joodse
Nederlanders, maar ook Turkse Nederlanders en Marokkaanse Nederlanders. Niet
alleen zij die orthodox zijn en vinden dat ze hun geloof naar de letter moeten
volgen, maar ook gewone gelovigen en seculieren. Het maatschappelijk klimaat
waarin dit debat wordt gevoerd, is verpest geraakt. De mensen die het aangaat
voelen zich steeds vaker als groep aangesproken en als groep bedreigd. Joodse
Amsterdammers durven niet overal meer met een keppeltje over straat en bewaken
hun gebouwen. Turken en Marokkanen, zelfs zij die niet gelovig zijn, worden
steeds maar weer op het islamitisch geloof aangesproken en weten dat de macht in
dit land in handen ligt van een partij die hen niet goed gezind is. Het is een
verklaring waarom dit voorstel zoveel emoties oproept, ook bij hen die niet
kosher of halal eten. Mensen ervaren het als een aantasting van wie ze zijn.

Laat ik duidelijk zijn. Mijn partij is vanaf de oprichting altijd een partij
geweest die oog heeft voor iedereen in de samenleving. Democratie, zo zei Drees
op de oprichtingsbijeenkomst van de PvdA, is niet simpelweg de macht van de
meerderheid, maar echte democratie is juist dat minderheden zich beschermd weten
tegen de macht van de meerderheid. Dat we rekening houden met elkaar en respect
hebben voor elkaar. Dat was, dat is en dat blijft een belangrijk uitgangspunt
voor de PvdA.

Dat uitgangspunt van respect is in het debat niet altijd door iedereen
opgebracht. Gelovigen voelden zich weggezet als barbaren. Terwijl de gelovige
moslims en joden er echt oprecht van overtuigd zijn dat hun manier van slachten
het dier juist lijden bespaart. De regels die zij volgen waren ooit bedoeld om
zo snel en diervriendelijk mogelijk te slachten. En ik begrijp heel goed, dat
als het je diepste overtuiging is dat dieren niet lijden door jouw manier van
slachten, het ongelooflijk pijn doet en zeer beledigend is als je door sommigen
wordt weggezet als lieden die dieren bewust pijn toebrengen. Voorzitter, geen
gelovige die ik de afgelopen tijd heb gesproken wil dat dieren pijn lijden.
Niemand.

Maar hoe diep het geloof ook is, hoe diep de overtuiging ook is dat een dier
niet extra lijdt van de rituele slacht zonder verdoving, dat betekent niet dat
het ook echt zo is. De techniek heeft niet stilgestaan. Wat ooit de meest
diervriendelijke methode was om dieren te slachten, hoeft dat nu niet meer te
zijn. We eten dieren en daarom slachten we ze. Dat is geen pretje. Maar met
goede techniek zijn we in staat de dieren zo min mogelijk van de slacht te laten
ervaren. En we weten uit vele onderzoeken dat grotere dieren die geslacht worden
zonder verdoving voor, tijdens en na de slacht lijden. Grote stress als het dier
wordt vastgezet en ondersteboven wordt gehangen, pijn als de keel wordt
doorgesneden en vervolgens een doodsstrijd die in veel gevallen tientallen
seconden duurt en soms zelfs oploopt tot minuten. Niemand kan daar de ogen voor
sluiten. Die feiten hebben ons allemaal gedwongen een afweging te maken. We
kennen een vrijheid voor iedereen om zijn leven naar eigen overtuiging te leven,
een vrijheid van godsdienst, maar kunnen we op basis daarvan wel rechtvaardigen
wat we nu weten over slacht zonder verdoving? Mijn fractie vindt van niet.

En wij menen dat de regel die met het initiatiefvoorstel wordt ingevuld een
gerechtvaardigde beperking is van de vrijheid van godsdienst zoals die in onze
grondwet is opgenomen en in het Europees verdrag voor de Rechten van de Mens.

Die vrijheid is namelijk niet absoluut. Normaal gesproken spreken wij ons in
onze vrije samenleving uit. Ook als we iets vinden van de religie van anderen.
Maar daar laten we het bij. We dwingen gelovigen niet onze mening over te nemen
en andersom. Maar soms botsen godsdienstige overtuigingen met de waarden die wij
als samenleving delen. Dan is er ruimte om regels te maken om de waarden van de
samenleving te verankeren. Gelijkheid van man en vrouw, gelijke rechten van
homo’s en hetero’s. De laatste jaren is de aandacht voor het welzijn van dieren
sterk toegenomen. Dat past ook bij onze tijd. We hebben in de wet staan dat
dieren een eigen intrinsieke waarde hebben.

Het wordt steeds algemener aanvaard dat dieren een fatsoenlijk leven moeten
hebben en dat dieren onnodig lijden moet worden bespaard. Zie de terechte
discussies over megastallen, over veetransport, over de nertsenfokkerij, over de
misstanden bij de reguliere slacht. Terechte aandacht, want in een beschaafd,
ontwikkeld land horen we niet alleen met elkaar fatsoenlijk om te gaan, maar
horen we ook dieren een fatsoenlijk leven te gunnen. De waarden van een
samenleving veranderen. De waarden in onze samenleving over hoe we met dieren om
horen te gaan, zijn veranderd. En dat betekent ook dat we de uitzondering voor
onverdoofd slachten die nu in de wet staat, langs een nieuwe meetlat hebben
gelegd. Dat is een gerechtvaardigde beperking van de vrijheid van godsdienst.

Amendement
Toch heeft mijn fractie gemeend dat het niet alleen bij een stem voor deze wet
kon blijven. Wij wilden de wet toetsen op zorgvuldigheid en we zijn ook niet
doof voor de kritische geluiden zowel uit de religieuze groepen als andere
critici. En zoals we al in eerste termijn hebben aangekondigd, zijn wij op zoek
geweest naar wegen om de belangen dichter bij elkaar te brengen. VVD, D66 en
GroenLinks bleken diezelfde wegen te zoeken. En we hebben samen een weg
gevonden.

Met het amendement van onze partijen wordt enige ruimte gecreëerd voor
religieuze groeperingen. Maar het doel van de wet staat centraal. Als dieren
aantoonbaar niet extra lijden, kunnen we ook niet rechtvaardigen dat iemand zich
aan de verplichting tot voorafgaande bedwelming moet houden. Er rust een zware
bewijsplicht op de aanvrager van een ontheffing om die te kunnen krijgen. En ik
wil niemand knollen voor citroenen verkopen. De huidige praktijk van de
onverdoofde slacht van grote dieren als runderen en schapen kan op basis van de
huidige wetenschappelijke inzichten niet zorgen voor net zo weinig lijden van
dieren. Maar het amendement biedt wel de ruimte nieuwe wegen te verkennen. En
het amendement regelt ook dat religieuze groepen hun eigen bedwelmingsmethode
kunnen kiezen, mits deze effectief bedwelmt. Die wordt dan in de AMvB
vastgelegd.

Er is nog een reden voor dit amendement. Het maakt de wet sterker. Het
principe wordt in de wet vastgelegd. De wet zegt dat slachten zonder verdoving
verboden wordt. Maar als je op een andere manier minimaal hetzelfde resultaat
kunt bereiken mag dat ook. Daarmee past deze wet beter binnen de mogelijkheden
die het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens kent voor beperkingen op de
vrije godsdienstuitoefening.

Mijn fractie kan volledig achter het wetsvoorstel staan en wij denken met de
vier partijen een goede verbetering te hebben gerealiseerd. De vrijheid van
iedereen om je eigen leven in te richten op basis van je eigen overtuigingen is
een groot goed, maar iedereen moet dat doen binnen de normen die de samenleving
stelt. Die normen veranderen in de loop van tijd, net als godsdiensten zelf. Ook
die passen zich aan aan de tijd. Soms vanzelf, soms met wat moeite. Mijn fractie
meent dat met dit voorstel de eisen die we in Nederland met zijn allen delen
over het vermijden van onnodig dierenleed goed verankerd worden in de wet. En we
denken dat het voorstel goed in balans is.

Delen:

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma