It’s the culture, stupid

It’s the culture, stupid

Door Keklik Yücel op 1 oktober 2011 Delen  

Grandcafé Engels in Rotterdam vormde zaterdag het decor van
het
eerste kennisfestival van Vrouwen in de PvdA
(ViP), het vernieuwde
vrouwennetwerk van onze partij. Deze eerste
in een reeks ging over de toekomst van de arbeidsmarkt; het was een zeer
geslaagde dag, met Job Cohen, Lilianne Ploumen, Mariëtte Hamer en vele andere
gasten. In mijn welkomstwoord parafraseerde ik de beroemde slogan van toenmalig
presidentskandidaat Bill Clinton over de kelderende economie in de Verenigde
Staten begin jaren negentig. ‘It’s the culture, stupid!’, maak ik ervan. Daarmee
doel ik op de noodzaak om de heersende cultuur te doorbreken. Hoewel we mogen
leven in een westers land met een hoge ontwikkeling hebben we toch te vaak nog
een bewust of onbewust cultureel bepaald vrouwenbeeld wat echte vrijheid en
gelijke kansen te vaak in de weg staat. Lees
mijn hele speech (pdf)
>

Kennisfestival Vrouwen in de PvdA, Rotterdam, 1 oktober 2011.

It’s the culture, stupid.

Wij vrouwen en mannen in onze samenleving hebben vragen.

Daarom bent u waarschijnlijk ook hier. Van harte welkom.

Wij hebben vragen en hebben soms antwoorden.

We weten dat wij ondanks onze vragen en ondanks de grote crises: de
financiële crisis, de voedselcrisis, energie en klimaatcrisis in een prachtig
land wonen.

Ons land is al welvarend en heeft een hoog welzijnsniveau. Praat met oude
mensen en je weet hoe goed we het hebben. Maar praat met jonge mensen zonder
baan en je weet ook hoe verschrikkelijk zuinig wij hier op moeten zijn.

We hebben een goed functionerende democratie en rechtstaat. En daar zijn we
trots op, maar kijk naar de debatten op Prinsjesdag en je ziet hoe zuinig we er
op moeten zijn.

We hebben een open en vrije samenleving. Maar lees in de kranten over de
18-jarige Mauro, die zich acht jaar lang veilig voelde bij zijn pleegouders en
nu met uitzetting wordt bedreigd, en je weet hoe kwetsbaar we zijn.

We hebben een samenleving waarin het creëren van gelijke kansen voor iedereen
ook dankzij de sociaaldemocratie een politieke opdracht was. Kansen zijn er
gecreëerd. Zo belangrijk.

Ik kan er over meepraten. Als dochter van een gastarbeider. Ik ben één van
die vele mensen waarbij de wijk waarin wij woonden, de sociaal economische
klasse waartoe wij behoorden niet mijn toekomst heeft bepaald.

Ik heb kansen gekregen en kansen gepakt.

Hoewel ik opgroeide in een relatief vrijzinnig gezin zag ik ook om mij heen
wat echte vrijheid betekende maar ook de onvrijheid heb ik gezien. Verdiep je nu
in het leven van veel migrantenmeisjes en je ziet dat ze nog veel te overwinnen
hebben. Zij verdienen hierbij al onze steun!

Tegelijkertijd hebben met mij velen zich in meerdere of mindere mate kunnen
ontworstelen aan allerlei beknellende, vrijheidsbeperkende religieuze, cultureel
en sociaal opgelegde normen.

Verheffing en emancipatie ik heb het hele pad afgelegd en vele anderen.
Vanuit het besef dat wij allen vrij en gelijk zijn.

Dat kan dus in Nederland.

Onze vrijheid, gelijkheid van man en vrouw en andere fundamentele
grondrechten zijn juridisch verankerd.

Prachtig dus in vergelijking met veel andere landen.

In de ogen van mensen in heel veel andere landen in de wereld leven wij in
een paradijs. Nederland is in veel opzichten het ideaal waar zij naar snakken.

Zie de hongersnood in de Hoorn van Afrika.

Zie de Arabische lente waar mensen de strijd zijn begonnen met de roep om
werk, eten, een menswaardig bestaan en zeggenschap over hun samenleving.

En die mensen hebben gelijk. Mensen in de Arabische wereld stellen vragen en
gaan de strijd aan.

Rechtvaardigheid en vrijheid zijn in de geschiedenis nog altijd afgedwongen.

Door vragen te stellen bij de status quo.

Denk aan de Franse revolutie – de strijd om vrijheid, gelijkheid en
broederschap – , de arbeidersstrijd de feministische strijd, de Dolle Mina’s de
Rooie Vrouwen.

Vragen zijn er gesteld:

Waarom zijn mijn arbeidsomstandigheden zo slecht?

Waarom werk ik zo hard, als ik al werk kan vinden, en leef ik tegelijk in
bittere armoede?

Hoezo tweederangs burger?

Hoezo heb, ik geen stemrecht? Waarom kan ik niet gekozen worden?

Ben ik op aarde om alleen te baren en het huishouden te doen?

Ik wil als vrouw ook kunnen studeren, werken en mijzelf ontplooien?

Moet ik leven volgens de religieus, sociaal of cultureel bepaalde normen
wanneer het inbreuk is op mijn vrijheid en zelfbeschikkingsrecht?

Wiens kuisheidsnormen hanteer ik eigenlijk. De mijne of een maatschappelijk
opgelegde.

Waarom kan ik geen baas over eigen buik zijn?

Waar zijn de kansen voor mij om te kunnen grijpen?

Vragen zijn gesteld:

Idealen zijn er geschetst, de verbeelding kreeg ruimte en de politieke strijd
is aangegaan.

Er is veel bereikt!

Toch zijn er nog steeds vragen te stellen. Deels nieuwe en deels oude.

Daarom hebben de Vrouwen in de PvdA sinds dit jaar weer de krachten gebundeld
en zijn in beweging gekomen.

Om de vragen te stellen bij kwesties die de vrijheid en gelijkheid van mensen
in het hart raken.

Waarom leggen we ons neer bij een stagnerende vrouwenemancipatie?

Waarom staat de feminisering van de armoede niet hoog op de politieke agenda?

Waar blijft het fundamentele en beschouwende debat over het feit dat meer dan
de helft van alle vrouwen in Nederland financieel afhankelijk is?

Want zonder financiële onafhankelijkheid bestaat geen daadwerkelijke
vrijheid. Waar blijven echte maatregelen om vrouwenparticipatie op de
arbeidsmarkt te bevorderen?

Hoezo, nemen wij genoegen met een streefcijfermaatregel waar niemand zich aan
gaat houden voor vrouwen op topposities.

Misschien wel omdat er altijd weer alleen maar mannen aan die formatietafel
zitten na de verkiezingen.

Hoe lang moeten we het pikken dat vrouwen gemiddeld bijna 20% minder
verdienen?

Waarom kijken we niet om naar de onderkant van de arbeidsmarkt waar de
beloning, waar de arbeidsvoorwaarden en ontwikkelperspectieven veel te wensen
overlaten.

Dit probleem treft overigens vrouwen harder dan mannen. Eenmaal een dubbeltje
altijd een dubbeltje…?

Hoezo krijgt het pensioenprobleem van vrouwen geen politieke aandacht?

Waar is de vrije keuze van een meisje die al op 9-jarige leeftijd met
hoofddoek naar school gaat.

Waar is de vrije keuze van moslima’s die alleen met hoofddoek als goede
moslima worden gezien.

Waarom komen we niet los van het gemakzuchtige cultuurrelativisme als het
gaat om deze vrouwen.

We vinden wel dat de topposities voor de witte vrouw er gisteren al had
moeten zijn en we zijn bereid om 50 jaar te wachten bij een migrantenvrouw die
nu haar elementaire vrijheden moet ontberen van vrijheid, zelfbeschikkingsrecht
en gelijkheid.

Waarom is de vrouwenstrijd, voor zover die er nog wel is, nogal iets wit’s en
elitairs.

De arbeidsparticipatie van migranten vrouwen is nog beroerd.

En veel vrouwen in Nederland werken in deeltijd.

Investeren in de kwaliteit van de kinderopvang als basisvoorziening en
ontwikkelcentrum voor kinderen? Dat is toch een wenkend perspectief?

Hoe helpen we de vrouwen in de wereld die een nog veel langere weg te gaan
hebben?

Vragen zijn er te stellen.

Ik ben erg benieuwd naar jullie vragen en ideeën en richtingen voor
oplossingen.

Mijn voorlopige antwoord is dat de grootste sta in de weg voor de meeste
vragen die wij hebben de heersende cultuur en de instituties is.

Hoewel wij mogen leven in een westers land met een hoge ontwikkeling hebben
wij toch te vaak nog een bewust of onbewust cultureel bepaald vrouwenbeeld wat
echte vrijheid en gelijke kansen te vaak in de weg staat.

Ook onze instituties zijn vanuit dit beeld ingericht.

We kunnen de heersende cultuur doorbreken.

We moeten de instituties die op een 1.5 verdienersmodel zijn gebaseerd
doorbreken!

Want er is nu niet alleen een rechtvaardigheidsmotief dat de boel in beweging
moet brengen maar ook een economische noodzaak.

Verschillende onderzoeken wijzen uit dat meer vrouwen op de arbeidsmarkt
nodig zijn.

Zowel in aantal als in de cultuur die ze meebrengen is het broodnodig.
Diversiteit in je organisatie laat de kassa rinkelen! De arbeidsmarkt kan niet
zonder de Vrouw!

Dat zeg ik ook tegen alle leiders die aan de slag moeten met de financiële
crisis.

Zonder de crisis was het ook al zo dat de echte vruchten van een florerende
economie bij een te beperkt en eenzijdig deel van de burgers terechtkwamen

Substantiële culturele en institutionele wijzigingen zijn nodig. Laat je niet
gijzelen door het platte populisme. Toon lef!

Voorlopig zeg ik dus:

It’s the culture, stupid! Shake it up!

Ik wens jullie een inspirerende dag.