Het roer moet om

Het roer moet om

Door Job Cohen op 19 september 2011 Delen  

Dit kabinet is slecht voor Nederland. Nog geen jaar geleden sprak Mark Rutte
grote woorden over Nederland sterker maken – maar in werkelijkheid maakt het
kabinet Nederland zwakker. Door het wankelmoedige optreden van Rutte en zijn
Europese collega’s wordt de crisis niet afgeremd maar krijgen we het volle pond.
De werkloosheid stijgt en onze economie stokt. De rekening van dit falende
beleid komt op het bordje van gewone gezinnen. Zorgbehoevende ouderen en
gehandicapten worden uit hun huis naar het verpleegtehuis gejaagd omdat het geld
op is. Geld dat wel beschikbaar is voor villasubsidie voor de duurste
huizenbezitters, geld dat dit kabinet niet durft te vragen van banken en
financiële instellingen die ons in deze ellende hebben gestort.

In mijn speech (pdf) op
onze Politieke Ledenraad zaterdagmiddag heb ik gezegd dat het roer om moet. In
plaats van de samenleving te verwaarlozen, moeten we de samenleving versterken.
Klik op ‘lees verder’ voor de hele speech.

Speech Job Cohen
(pdf)
, Politieke Ledenraad, 17 september 2011. Gesproken woord geldt.

Beste partijgenoten,
Er zijn momenten in de geschiedenis waar de keuzes van politieke leiders de
toekomst van vele generaties beïnvloeden. Vandaag is zo’n moment. We zijn
verzeild geraakt in een ernstige crisis. Ik houd niet van doemscenario’s, maar
het is ronduit gevaarlijk om de ernst van de crisis die in Europa woedt te
onderschatten. En de werkelijkheid is dat Europa in brand staat en dat er te
weinig geblust wordt. En blussen is noodzaak.

De Partij van de Arbeid heeft altijd geloofd in internationale samenwerking.
Alleen door samenwerking binnenslands en over de grenzen heen en met veel vallen
en opstaan hebben honderden miljoenen mensen zich kunnen verheffen tot eerder
ondenkbare welvaart en welzijn. Alleen door niet met de rug naar de buitenwereld
te staan, kunnen wij de waarden waar wij voor staan borgen. Dat was al zo bij
het ontstaan van de internationale arbeidersbeweging. En dat geldt nu eens te
meer.

Meer dan ooit tevoren in de menselijke geschiedenis is de wereld een kluwen
van onderlinge afhankelijkheid. De positie van Europese natiestaten, waaronder
Nederland, is niet meer zo dominant op het wereldtoneel als vroeger. Ieder voor
zich, nemen de lidstaten van de EU een steeds bescheidener positie in. Maar met
alle 500 miljoen Europeanen samen, als wij laten zien dat wij in staat zijn onze
kracht samen te brengen, dan vormen wij vandaag een enorme kracht en zijn wij
tot grootse dingen in staat.

Vandaag is zo’n moment in de geschiedenis dat de Europese leiders moeten
laten zien dat wij onze kracht kunnen samenbrengen. Dat wij met vereende kracht
de financiële markten kunnen trotseren. Dat vergt de bereidheid de handen ineen
te slaan en een ondoordringbaar blok van zelfvertrouwen te vormen.

Aan dit alles ontbreekt het momenteel in Europa. En dat zien de financiële
markten haarscherp. Het is beschamend het kabinet in deze crisis aan het werk te
zien. Wij Nederlanders, wij zijn een van de oprichters van de Europese Unie, een
land dat vele leiders heeft geleverd aan Europa, een land dat altijd een
voortrekkersrol heeft gespeeld en leiderschap heeft getoond. Ons land heeft nu
een kabinet dat als een bang konijn in de koplampen van de PVV zit te staren.

Het gaat me niet om wat de regering voorstelt. Het voorstel om banken mee te
laten betalen komt uit mijn fractie. Het voorstel een Eurocommissaris aan te
stellen om toezicht op de begrotingen te houden kan op onze instemming rekenen.
Maar waarom al die rare kronkels om te ontkennen dat hiermee bevoegdheden worden
overgedragen? Waarom roept de premier dat hij echt helemaal niks heeft met
Griekenland? Waarom de mistigheid over kosten en onderpanden? Waar is het lef,
de durf, waar is het leiderschap van Rutte?

Leiderschap is niet het verhaal vertellen waarvan je denkt dat mensen het
willen horen en proberen te verdoezelen wat ze niet willen horen. Leiderschap is
vertellen wat jij denkt dat nodig is. Nodig voor de mensen in Nederland, nodig
voor meer dan 500 miljoen mensen die in Europa wonen, om hun spaargeld, pensioen
en werk veilig te stellen. Nodig omdat niet de financiële markten, maar de
politiek de toekomst van Europa moet bepalen.

Partijgenoten,
ondanks het chagrijn dat er is in ons land over Griekenland-chagrijn dat ik
snap- sta ik voor het belang van Europa in het belang van onze toekomst. Ik weet
zeker dat jullie daar naast mij staan!

Door het mismanagement van Rutte en zijn collega’s dreigt onze economie in
zwaar weer terecht te komen. Niet alleen ons spaargeld en onze pensioenen staan
op het spel, ook de werkgelegenheid en de economische groei worden bedreigd. De
eerste begroting van het kabinet van Rutte is, in deze context bezien, volstrekt
achterhaald. De miljoenennota is het product van een kortzichtige boekhouder.
Europa staat in brand, de wereld is veranderd, en het kabinet heeft zich
opgesloten in een rekensom van 18 miljard. Koersvast heet dat. Koersvast 
terwijl de wereld om ons heen totaal is veranderd. Ik noem dat: totaal de weg
kwijt!

Partijgenoten,
Het meest rechtse kabinet ooit maakt zijn belofte waar: het snoeit keihard en
raakt daarmee de meest kwetsbare groepen in de samenleving het hardst. Het CDA
slaat zichzelf op de borst omdat het aan die groepen een tientje terug geeft –
zonder erbij te vertellen dat het eerst 100 euro heeft afgepakt. Want kijk wat
er werkelijk gebeurt. Dit kabinet heeft geld om de verhoging van de
villabelasting terug te draaien – maar geen geld om de chronisch zieken en
gehandicapten de hand te reiken. Dit kabinet verlaagt bij aantreden de belasting
voor bedrijven, en laat gewone gezinnen met kinderen die amper rondkomen de
rekening betalen.

Dit kabinet verlaagt de bijstand de komende jaren met 2000 euro en vraagt van
mensen met een salaris van 50.000 euro nu een extra belasting van zegge en
schrijve 15 euro. U hoort het goed: 15 euro!  Het meest nivellerende kabinet
ooit? Nee, dit is het meest onverschillige kabinet ooit. Het stapelt maatregel
op maatregel op de schouders van de meest kwetsbare mensen en verhult de
effecten in standaardkoopkrachtplaatjes. Het kabinet moet eerlijk zijn over de
echte consequenties voor mensen. Wij willen niet dat in ons land mensen door de
bodem zakken!

Al jaren maken mensen zich zorgen over onze samenleving, zorgen die een
antwoord vereisen. Het antwoord van dit kabinet? Een kleinere overheid. En
terwijl het kabinet zich in te Trèveszaal zit blind te staren op 18 miljard –
verwaarloost het die samenleving. Geen enkel benul van wat hun maatregelen die
in het sommetje passen betekenen voor mensen. Geen enkel benul wat de 261 mensen
per dag die werkloos raken meemaken. Geen enkel benul wat er kapot wordt
gemaakt. Als die 18 mld. maar gehaald wordt – dat is het belangrijkste doel van
dit kabinet.

En ondertussen wordt er niks gedaan aan de echte problemen. Mensen met een
middeninkomen verdienen te veel om te huren en te weinig om te kopen – en de
enige oplossing die dit kabinet biedt is de huren verder verhogen en de
huurtoeslag verlagen. Meer en meer mensen raken in de werkelijkheid in de knel,
maar in de Haagse werkelijkheid van de coalitie mag niet gesproken worden over
het H-woord. Wel wordt er vrolijk gespeculeerd over de noodzaak om nóg meer te
bezuinigen. Zitten ze zich in de Trèveszaal straks dankzij het mismanagement van
Rutte en zijn Europese collega’s in de Eurocrisis blind te staren op niet 18,
maar 23 miljard. Ik weet een ding zeker: koersvast betekent dat we dan nog
verder van de juiste koers afraken.

De juiste koers is de economie versterken door werkelijk maatregelen te nemen
die ons helpen om stevig de komende decennia in te gaan: hervorming van de
woningmarkt, aanpassing van de arbeidsmarkt, investeren in het onderwijs en ja,
onze oudedagsvoorzieningen veilig stellen. Daarom heeft mijn fractie ingestemd
met het AOW- en pensioenakkoord. Maar alleen op onze voorwaarden.

Wij waren en zijn ervan overtuigd langer werken moet, en wij waren en zijn
ervan overtuigd dat wij de tijd moeten nemen om mensen daarop voor te bereiden.

Wij waren en zijn ervan overtuigd dat er mensen zijn voor wie dat langer
doorwerken te bezwaarlijk is. Daarom eisten wij grote verbeteringen in het
akkoord.

Mensen met een laag inkomen die rond hun 61e werkloos worden, krijgen nu een
overbruggingsperiode tot hun pensioen, mensen met een laag inkomen die op hun
65e willen stoppen, kunnen dat doen zonder dat dat een te hoge prijs vraagt. Er
komt een goede balans tussen de belangen van jong en oud. De vermogens van de
pensioenfondsen worden zorgvuldig beheerd. Het is nu dankzij de PvdA een akkoord
dat rekening houdt met verschillende belangen en zo bijdraagt aan het
verstevigen van onze economie.

Maar dit is tegelijkertijd de enige grote hervorming van de komende jaren,
als het aan dit kabinet ligt. Want tot méér is het niet in staat. En daarom gaat
het maar door met bezuinigen en dreigt het onze economie kapot te bezuinigen. Er
is amper een econoom te vinden die dat goed beleid vindt, en historici, luister
even, heren historici in het kabinet, weten hoe dergelijk beleid in de vorige
eeuw desastreus is uitgepakt. Het roer moet om.

In plaats van de samenleving te verwaarlozen, moeten we de samenleving
versterken. Goede scholen voor onze kinderen, waar élk kind de kans krijgt zijn
talent te ontwikkelen, óók als het speciale zorg nodig heeft. Het recht op een
goede woning, óók als je een laag of middeninkomen hebt. Gezonde lucht en
toegankelijke en goed onderhouden natuur. Ruimte voor onze creativiteit, zodat
we met innovatief onderzoek de basis leggen waarmee we over 30 jaar ons brood
kunnen verdienen. Een infrastructuur van publieke voorzieningen waar mensen
elkaar ontmoeten en zich kunnen inzetten voor de buurt zoals buurthuizen,
bibliotheken en muziekscholen. De vrijheid om te zijn wie we zijn, te geloven
wat we willen geloven en te dragen wat we willen dragen. De zekerheid dat als we
ziek worden, oud zijn of hulp nodig hebben, we er niet alleen voor staan. En
misschien wel vooral: onze oer-Hollandse kracht om vooruit te komen door samen
te werken. Een land dat samenwerkt en eerlijk deelt gaat vooruit, biedt hoop en
houvast en krijgt veel winaars en weinig verliezers in plaats van een paar
winnaars en veel verliezers.

Wat we nodig hebben is veel méér dan eigen verantwoordelijkheid, het mantra
van dit kabinet. Want eigen verantwoordelijkheid bij dit kabinet betekent
eigenlijk: zoek het zelf maar uit, en als dat niet lukt, heb je pech. Nee, wat
we nodig hebben is een samenleving waarin we ons niet alleen verantwoordelijk
voelen voor onszelf, maar ook voor elkaar, voor onze buurt, voor ons land. Als
iedereen zich alleen verantwoordelijk voelt voor zichzelf, wordt de samenleving
verwaarloosd. En daar wordt niemand uiteindelijk beter van. En dan heb ik het
nog niet eens over de extremen: al die graaiers, groot en klein, van excessieve
bonussen tot bijstandsfraude, die zich wel verantwoordelijk voelen voor
zichzelf, maar niet schatplichtig aan de samenleving. Dat gedrag moeten we niet
accepteren, dat zijn de excessen die we moeten aanpakken. Maar de meeste mensen
willen wel verantwoordelijkheid nemen voor elkaar, de meeste mensen snakken naar
een samenleving waarin we er niet alleen zijn voor onszelf, maar ook voor
elkaar.

En daar heeft ook de overheid een rol. Laat ik een voorbeeld geven. Wij weten
hoe belangrijk werk is – wij zijn niet voor niets de Partij van de Arbeid. Werk
is belangrijk, voor iedereen. En daarom moeten zoveel mogelijk mensen de kans
krijgen om te werken. Oòk mensen met een arbeidshandicap. Zelfs al zou het
goedkoper zijn – in boekhoudkundige kostenposten – om hen met een uitkering op
de bank te laten zitten, dan nog is de maatschappelijke waarde van hun werk
groter dan we ooit kunnen vatten in boekhoudkundige kostenposten. Aan het werk
komen begint met eigen verantwoordelijkheid en dat geldt natuurlijk ook voor
iemand met een handicap. Dat zit meestal wel goed, zij willen dolgraag werken en
doen hun best om werk te vinden én te houden. Maar vaak is deze eigen
verantwoordelijkheid niet genoeg. Als je reuma hebt kun je niet werken bij een
technisch bedrijf vol met kabels over de vloer, als je blind bent kun je niet
werken op een normale computer, en als je zware psychische problemen hebt kan
het voorkomen dat je een ochtend niet op het werk verschijnt. Hier moeten
bedrijven en overheidsinstellingen hun verantwoordelijkheid nemen en deze mensen
een eerlijke kans geven. En de overheid moet een handje helpen door bedrijven
hiertoe ook in staat te stellen met begeleiding en aanpassingen van de werkplek.
Dat is de samenwerking die we nodig hebben, dat is de samenleving die het waard
is om die naam te hebben. En dat is de samenleving die dit kabinet verwaarloost.

Beste mensen,
Dit kabinet is slecht voor Nederland. Nog geen jaar geleden sprak Mark Rutte
grote woorden over Nederland sterker maken – maar in werkelijkheid maakt het
Nederland zwakker. En er is een persoon die dat goed doorheeft. En die persoon
is Geert Wilders. De man die het huwelijk tussen CDA, VVD en zijn PVV gisteren
nog een verstandshuwelijk noemde en 2012 het jaar van de waarheid.

U weet, ik ben het zelden met Geert Wilders eens. Ik verfoei zijn afschuw van
mensen – enkel en alleen omwille van hun religie. Ik word mistroostig van zijn
grote woorden over een veiliger Nederland terwijl er geen agent bij komt. Ik ben
verbijsterd over zijn Europese alleingang die de Nederlandse economie zwakker
zal maken, de werkloosheid zal doen toenemen en onze concurrentiekracht en
welvaart een vernietigende slag zal toebrengen. Maar Geert Wilders heeft één
ding goed gezien: en dat is dat nog een jaar doorgaan op de weg die dit kabinet
is ingeslagen Henk en Ingrid weinig goeds zal brengen.

Het is uit angst voor zijn achterban dat de altijd calculerende Wilders nu
terugtrekkende bewegingen maakt. Hij weet dondersgoed dat Nederland deze koers
niet lang meer pikt, dat Henk zijn hoofd zal afwenden en dat Ingrid dit kabinet
haar rug zal toekeren.

Wilders tekende voor extra agenten die er niet kwamen en kreeg er een
uitgebeend Nederland voor terug. En Nederland wordt nu wakker. Het wordt niet
veiliger maar zwakker.

Door het wankelmoedige optreden van Rutte en zijn Europese collega’s wordt de
crisis niet afgeremd maar krijgen we het volle pond. De werkloosheid stijgt en
onze economie stokt. De rekening van dit falende beleid komt op het bordje van
gewone gezinnen. Zorgbehoevende ouderen en gehandicapten worden uit hun huis
naar het verpleegtehuis gejaagd omdat het geld op is. Geld dat wel beschikbaar
is voor villasubsidie voor de duurste huizenbezitters, geld dat dit kabinet niet
durft te vragen van banken en financiële instellingen die ons in deze ellende
hebben gestort.

Geert Wilders kruipt nu langzaam terug. En vandaag zeg ik tegen Geert
Wilders, doe het dan! Trek die stekker er dan uit! Doe het dan!

Zodat we kunnen werken aan een samenleving waarin we met elkaar de problemen
echt kunnen aanpakken, waarin we met eerlijke oplossingen komen, waarin iedereen
meedoet.

Trek die stekker eruit! Vandaag!

Delen:

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma