Reactie op CPB-cijfers: door met herstel

Reactie op CPB-cijfers: door met herstel

Door Henk Nijboer op 5 maart 2015 Delen  

De cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) bevestigen dat Nederland op de goede weg is. Steeds meer mensen vinden een baan, er worden meer huizen verkocht, mensen krijgen meer te besteden en de investeringen nemen weer toe. Er was moed voor nodig om noodzakelijke maatregelen te nemen, maar de aanpak van het kabinet heeft Nederland weer sterker gemaakt. Het economisch herstel mag niet in gevaar worden gebracht door nieuwe bezuinigingen, zoals D66 en CDA willen. Dat zorgt voor onzekerheid en breekt het vertrouwen in de knop. De Partij van de Arbeid wil geen nieuwe onzekerheid, maar door met het herstel.

De vraag is wat de cijfers van het CPB betekenen voor het beleid. De PvdA trekt drie lessen uit de cijfers: het beleid van dit kabinet werkt, er is ruimte om het herstel extra te ondersteunen en bezuinigingen zijn nu onverstandig en onnodig.

We zien dat de maatregelen van dit kabinet werken. We hebben gezorgd voor rust op de woningmarkt. De hypotheekrenteaftrek is niet langer een subsidie op rijkdom, maar een eerlijke stimulans voor eigen woningbezit. Met effect: de verkopen trekken aan, en starters krijgen weer een kans. Op de arbeidsmarkt zorgen we dat er een einde komt aan de doorgeschoten flexibilisering. Meer fatsoenlijk werk, een ontslagvergoeding voor iedereen en een einde aan schijnconstructies. Het aantal banen neemt met meer dan 200 duizend toe de komende twee jaar volgens het CPB, nadat we in 2014 al een toename van 64 duizend banen zagen. Met de aanpak van bonussen en het verhogen van buffers zorgen we dat banken weer dienstbaar worden aan de samenleving in plaats van aan zichzelf. Er was moed voor nodig om zaken aan te pakken die te lang waren blijven liggen. Dat werpt nu zijn vruchten af.

Maar dat mag geen excuus zijn om achterover te leunen. Het CPB geeft aan dat zo veel mensen zich nu aanmelden op de arbeidsmarkt, dat de groei van de werkgelegenheid maar nauwelijks genoeg is om al die mensen een plek te geven. Het gevolg is dat de werkloosheid maar lichtjes daalt. We moeten dus verder. Een belangrijke opdracht is het belastingstelsel weer in het teken van werk te zetten. Mensen die werken moeten minder belasting gaan betalen en het moet makkelijker worden voor bedrijven om mensen in dienst te nemen, zodat ook alle mensen die zich de komende jaren op de arbeidsmarkt melden een goede baan kunnen krijgen. Een nieuw stelsel is niet eenvoudig, en kost geld. Naar schatting van het kabinet 3 tot 5 miljard.

Het goede nieuws is dat die ruimte met het herstel van de economie begint te ontstaan. Bij de start van dit kabinet gingen we uit van een tekort van 1,9% in 2016, het CPB raamt nu een tekort van 1,2%. Dat scheelt dus 0,7%, ofwel ongeveer 4,5 miljard. Een stuk meer dan de 1,4 miljard die vanochtend abusievelijk in de Volkskrant stond. Natuurlijk kunnen zich ook nog tegenvallers voordoen, maar met de ruimte die we zien ontstaan is een broodnodige herziening van het belastingstelsel heel goed mogelijk. Een rechtvaardiger stelsel, met minder belasting op werk, een ‘fair share’ van vermogenden en bedrijven, vergroening en vereenvoudiging.

De wens van D66 en CDA dat er miljardenbezuinigingen mee gepaard moet gaan is onverstandig en onverantwoord. Het breekt het economisch herstel in de knop. Sterker nog: extra bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid laten de juist ontstane ruimte weer verdwijnen als sneeuw voor de zon. Overigens is het opvallend dat zowel CDA als D66 op een tekort van 2,2% uitkwam in 2016 in de doorrekening van hun eigen verkiezingsprogramma. De vraag dringt zich op waarom nu dan extra bezuinigingen nodig zijn, als het saldo het al zo veel beter doet dan in hun eigen plannen. Het lijkt ideologisch: wat er ook gebeurt, ‘de overheid’ moet gesloopt. Maar uiteindelijk betalen gewone gezinnen met duurdere kinderopvang, minder huurtoeslag of zieken die meer voor de huisarts moeten betalen de rekening.

De afgelopen jaren was het noodzakelijk ingrijpende maatregelen te nemen, de economie stond er slecht voor. Maar de basis voor herstel is gelegd. Ook voor de lange termijn kunnen we de sociale voorzieningen voor onze ouderen, kinderen en kleinkinderen betalen. Voor de liefhebbers: het door het CPB geraamde houdbaarheidstekort is omgeslagen van 29 miljard naar een overschot van 3 miljard nu.

De cijfers van het CPB bevestigen dat Nederland op de goede weg is. De extra banen die we zien ontstaan mogen niet in gevaar worden gebracht door nieuwe bezuinigingen, zoals D66 en CDA willen. Die zijn onnodig en onverstandig, en breken het vertrouwen in de knop. De PvdA wil banen, geen bezuinigingen. Geen nieuwe onzekerheid, nu door met herstel.

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma