3D in Afghanistan

3D in Afghanistan

De argumenten tegen een verlenging van de uitzending van Nederlandse
militairen naar Afghanistan zijn valide. De einddatum 2010 is destijds
overeengekomen. De Verenigde Naties en de NAVO hebben ruim tijd gehad om andere
troepen te mobiliseren. Het draagvlak onder de Nederlandse bevolking kalft af.
De inzetbaarheid van de Nederlandse strijdkrachten heeft een grens bereikt. De
capaciteit aan manschappen en materieel is beperkt.

Onder het motto ‘onafhankelijk en vrij, maar niet over de partij’
worden op
pvda.nl
regelmatig columns gepubliceerd.

Dat laatste argument baart zorgen. We hebben kennelijk te weinig geïnvesteerd
in een robuuste krijgsmacht ten behoeve van vredesoperaties. Opeenvolgende
regeringen hadden die ambitie, maar er is bezuinigd. Als we willen blijven
meewerken aan VN vredesoperaties – en dat is van groot belang – dan zullen we de
defensie-uitgaven de komende jaren moeten verhogen en andere prioriteiten moeten
stellen. Vredesoperaties zijn gericht op beslechting van conflicten op de grond,
bescherming van burgers en wederopbouw van een land na het conflict. Uitgaven
die daar weinig mee te maken hebben kunnen worden geschrapt. De JSF heeft in dat
opzicht minder zin dan de aanschaf van voldoende gevechtshelikopters,
transportvliegtuigen, gepantserd rollend materieel, mijn detectie instrumenten
en wapens waarmee grondtroepen zich kunnen beschermen.

Is vertrekken in het belang van Afghanistan? Dat hangt er van af. Nederland
is voorstander van een ‘3D’-benadering, waarin diplomatie, defensie en
development op elkaar zijn afgestemd. Nederland is in Afghanistan op
alle drie terreinen actief. De internationale gemeenschap (VN plus NAVO) ook.
Echter, 3 D’s vormen samen nog geen 3D. Dat is pas het geval wanneer zij alle
gericht zijn op hetzelfde doel en aan elkaar gelijkwaardig zijn. Daar ontbreekt
het aan. De aanwezigheid van NAVO troepen in Afghanistan, ook al stoelt zij op
een resolutie van de VN Veiligheidsraad, staat niet los van de oorspronkelijke
Amerikaanse doelstelling ‘homeland security‘. Het doel was steun te
geven aan een regime dat het Westen goedgezind zou zijn en de Taliban en Al
Qaida militair te vernietigen. De bevolking zou worden geholpen met opbouw-  en
ontwikkelingswerk, mede om de hearts and minds te winnen. Dat is niet
hetzelfde als vrede in Afghanistan.

In Uruzgan heeft de ‘3D’-strategie gewerkt. Uruzgan is een beetje veiliger
geworden. Er zijn ontwikkelingsprojecten uitgevoerd. Er is politieke
verstandhouding opgebouwd met gezagsdragers en een deel van de bevolking. Het is
betrekkelijk en bescheiden, nog niet duurzaam, maar er is goed werk verricht.
Echter, wat plaatselijk is bereikt wordt te niet gedaan door de situatie in
Afghanistan als geheel: ondemocratisch verlopen verkiezingen, machtige
krijgsheren, corruptie en veel burgerslachtoffers. Dat is strijdig met een echte
3D-benadering.

Zo’n benadering zou gericht moeten worden op duurzame vrede in het land als
geheel. Die kan alleen ontstaan wanneer alle partijen delen in de macht,
inclusief de Taliban. Daarom moet de Taliban niet worden vernietigd, maar bij
het politieke proces worden betrokken. Er zal hard met hen moeten worden
onderhandeld, vooral op het terrein van mensenrechten en de positie van vrouwen.
Dat zal moeilijk zijn, maar er is geen alternatief. Het kan, want er is een
verschil tussen de Taliban, van oorsprong een nationalistische beweging zonder
internationale ambitie, en de terroristen van Al Qaida. Zij zijn gaan
samenwerken, maar kunnen worden uiteengespeeld.

Een guerrilla als de Taliban kan niet worden verslagen. De beweging zal
altijd weer terugkomen. Zij zal steeds meer nieuwe jonge mannen kunnen
rekruteren, deels ideologisch, deels uit revanche, deels gedwongen, deels uit
gebrek aan een economisch alternatief, deels omdat vechten een doel op zich zelf
wordt. Hoe langer de strijd duurt hoe meer de Taliban de bevolking zal
onderdrukken. Die vicieuze cirkel heeft zich al in werking gezet.

De nieuwe aanpak van president Obama is geen volwaardige 3D-strategie.
Blijvende steun aan het regime, meer ontwikkelingsprojecten, meer inzet om de
hearts and minds van de Afghanen te winnen, meer militairen, bombardementen op
Taliban posities in Pakistan. Duurzame vrede in Afghanistan zal daarmee niet
worden bewerkstelligd, terwijl Pakistan steeds verder wordt gedestabiliseerd.
Dat is funest voor Pakistan zowel als India en ook voor de nucleaire veiligheid
in de wereld.

Het roer moet om, politiek en militair. De VN moeten onderhandelingen
bewerkstelligen. ISAF moet zich beperken tot de bescherming van de bevolking.
Alleen bij een volwaardige 3D-strategie voor geheel Afghanistan heeft de
uitzending van Nederlandse militairen zin. Die zouden dan beter in Uruzgan
kunnen blijven: dat is duurzamer en veiliger.

Delen: