Europa moet druk op Kadhafi zo groot mogelijk maken

Europa moet druk op Kadhafi zo groot mogelijk maken

Door Frans Timmermans op 24 februari 2011 Delen  

De Europese Unie zal alle middelen die haar ten dienste staan, moeten
inzetten om de druk op de Libische dictator Kadhafi en zijn regime zo groot
mogelijk te maken. Welke fouten Europa en de Verenigde Staten in het verleden
ook hebben gemaakt – en het waren er veel – nu is het moment om de zijde van de
bevolking te kiezen. Als wij nu niet alles doen wat in ons vermogen ligt, zullen
wij dat onszelf later niet vergeven.

Dit stuk staat ook op de opiniepagina van de Volkskrant, 24 februari
2011.

De Libische dictator Kadhafi dreigt zijn eigen bevolking met een bloedbad als
de protesten tegen zijn bewind aanhouden. Dat het geen loos dreigement is,
hebben we de afgelopen week kunnen zien: vele honderden Libiërs moesten hun
gerechtvaardigde eisen voor meer vrijheid met de dood bekopen, een ongekend
aantal mensen liep verwondingen op. Het regime gedraagt zich op een barbaarse
wijze.

Internationaal neemt de verontwaardiging hierover gelukkig toe. De Europese
Unie, die hierbij de leiding zou moeten hebben, had moeite tot een eensluidend
standpunt te komen, omdat een aantal lidstaten Kadhafi aanvankelijk niet wilde
laten vallen. De Italiaanse regering van Berlusconi, die ook tot het laatste
moment steun bleef geven aan de Egyptische president Mubarak, kon zich moeilijk
losmaken van haar verbondenheid met Kadhafi.

Het leidde ertoe dat de Europese ministers van Buitenlandse Zaken achter de
feiten aanliepen en dat Hoge Vertegenwoordiger Ashton weer met een onduidelijke
boodschap op pad werd gestuurd. Hierdoor worden Europese en dus ook Nederlandse
belangen geschaad. De Arabische regio ligt op een steenworp afstand van Europa,
er is duidelijk sprake van een lotsverbondenheid, ook al is deze vaak tegen wil
en dank.

Voor de toekomst van Europa zijn de ontwikkelingen in de Arabische regio van
zeer groot belang. Indien steeds meer Arabische landen zichzelf bij de haren uit
het moeras van onderdrukking, vernedering, corruptie en wanbeleid zouden weten
te trekken, zou dat niet alleen hun, maar ook onze vrede, stabiliteit en
welvaart zeer ten goede komen. Als wij iets moeten opsteken van de afgelopen
maanden, dan is het dat het steunen van dictaturen uit vrees voor instabiliteit
vroeg of laat tot falen gedoemd is. Breken met deze praktijk is de eerste stap
in de goede richting.

Verder zal de EU nu alle middelen die haar ten dienste staan, moeten inzetten
om de druk op Kadhafi en zijn regime zo groot mogelijk te maken. Dat betekent
dat alle tegoeden van de leiders van het regime op Europese bankrekeningen
bevroren moeten worden. Ook zou de EU moeten onderzoeken welke mogelijkheden er
zijn om, namens het Libische volk, beslag te laten leggen op bedrijven,
onroerend goed en andere activa en passiva van Kadhafi en zijn handlangers.

De EU zal ook duidelijk moeten maken dat alle acties tegen de burgerbevolking
nauwkeurig worden vastgelegd, zodat deze kunnen dienen voor een aanklacht wegens
misdaden tegen de menselijkheid tegen iedereen die in het regime
verantwoordelijkheid draagt. Kadhafi en zijn entourage horen zich hetzij voor
een rechtbank in een vrij Libië, hetzij voor het Internationaal Strafhof te
verantwoorden voor hun wandaden.

Dit zijn maatregelen waarvan Kadhafi zelf – want hij lijkt ver heen, te
oordelen naar zijn televisietoespraak – waarschijnlijk niet onder de indruk zal
raken. Maar zijn familie en entourage wel, want zij verkeren voortdurend in het
Westen, waar zij vele woningen bezitten en grote tegoeden beheren. Het
vooruitzicht om niet in een chique appartement in Parijs te zitten, maar in een
kale cel in Scheveningen, zal niet erg aantrekkelijk zijn.

Meer dan 80 procent van de Libische export komt in de EU terecht, het
grootste deel daarvan in olie en gas. En 55 procent van alles wat Libië
importeert komt uit de EU. Dus zijn deze handelsstromen ook een zeer machtig
wapen in Europese handen. Als er geen Libische olie meer naar Europa komt, heeft
met name Italië op de korte termijn een probleem. Dat probleem moet door
Europese solidariteit worden ondervangen, hetgeen niet ingewikkeld is, want het
aandeel van Libische energie op de Europese markt als geheel is relatief gering.
Het maakt wel duidelijk dat er snel een gemeenschappelijk Europees energiebeleid
moet komen.

Hoe lastig ook voor Italië, dit probleem valt in het niet bij de problemen
voor het Libische regime als men geen olie en gas meer naar Europa zou mogen
exporteren. Dan drogen de inkomstenbronnen op en kunnen er ook geen huurlingen
meer worden betaald of handlangers worden afgekocht, zeker als er ook geen
toegang meer is tot buitenlandse tegoeden.

Het is de Arabische bevolking die ons met de neus op de feiten heeft gedrukt.
Wij weten nu dat er wel degelijk alternatieven kunnen zijn voor Arabische
dictators, zonder dat men per definitie vervalt in islamistische dictaturen. De
zucht naar vrijheid, gerechtigheid, waardigheid en welvaart maakt de mensen zo
moedig, dat zij hun leven riskeren om zich te bevrijden van dictatuur.

Welke fouten Europa en de Verenigde Staten in het verleden ook hebben gemaakt
– en het waren er veel – nu is het moment om de zijde van de bevolking te
kiezen. Als wij nu niet alles doen wat in ons vermogen ligt, zullen wij dat
onszelf later niet vergeven.

Delen: