EU: Onderzoek gang van zaken Wikileaks

EU: Onderzoek gang van zaken Wikileaks

Door Martijn van Dam op 7 december 2010 Delen  

Een kat- en muisspel. Dat is waar het op lijkt. De muis Wikileaks, met Julian
Assange voorop, die de kat heeft uitgedaagd. Maar anders dan bij katten en
muizen hoeft de uitkomst niet vast te staan. Mensen en media worden immers
beschermd door de rechtstaat. Toch?

Rond Wikileaks gebeuren vreemde dingen. De aanklacht tegen Assange in Zweden
wordt omgeven met onduidelijkheid, de plaatsing van Assange op de lijst van red
notices van Interpol was, zeker gelet op de vermeende strafbare feiten, zeer
opmerkelijk, de bankrekening waarop Assange tegoeden had staan om advocaatkosten
van te kunnen betalen werd deze week ineens geblokkeerd en de website van
Wikileaks werd aangevallen door botnets die normaal gesproken slechts door
criminelen en vage regimes worden aangestuurd maar nu wel heel opvallend
parallel lopen aan de belangen van de Amerikaanse overheid. Toeval?

Ik wil dat de EU een onafhankelijk onderzoek laat uitvoeren naar de gang van
zaken. Binnen de EU willen we dat burgers en organisaties beschermd worden door
de rechtstaat. We kennen een vrije pers en ook als die pers soms geheimen
blootlegt die mensen, overheden of bedrijven liever niet in de openbaarheid
hadden teruggezien, geldt voor de pers dat voor openbaarmaking nooit toestemming
nodig is en dat slechts achteraf via het strafrecht bestraft kan worden indien
mensen een strafrechtelijke grens hebben overschreden. Daarbij hoort bovendien
de persvrijheid zeer zwaar te wegen.

Geheimen zullen vaker uitlekken en de schaal waarop dat gebeurt zal groter
zijn dan voorheen. Maar principieel is er geen verschil met eerdere onthullingen
door media. De wijze waarop Wikileaks door Amerikaanse politici is
gecriminaliseerd en zelfs bedreigd, is schandalig voor representanten van het
vrije westen. Het is droevig dat de eigen schuld voor het laten uitlekken van
staatsgeheimen zo wordt weggepoetst en hoe de rechtstaat en persvrijheid die
onze westerse samenlevingen kenmerkt te grabbel wordt gegooid.

Ik weet niet of Wikileaks zich schuldig heeft gemaakt aan strafbare feiten
bij het in ontvangst nemen en publiceren van geheime documenten. Ik weet evenmin
hoe de vork in de steel zit in de zaak die tegen Assange speelt in Zweden. Wel
zie ik dat opmerkelijke dingen gebeuren die zich toevalligerwijs concentreren
rond Wikileaks op het moment dat de diplomatieke documenten werden gepubliceerd.
Het geeft veel Europeanen het gevoel dat er iets niet in de haak is.

Er mag geen enkele twijfel bestaan over de vraag of de regels van de
rechtstaat gevolgd worden en westerse overheden geen bijzondere rol hebben
gespeeld bij de zaken die rond Wikileaks gebeurd zijn.

Een onafhankelijk Europees onderzoek kan wellicht duidelijkheid scheppen.
Maar het geeft bovenal een signaal dat voor Europa de persvrijheid en de
rechtstaat zo zwaarwegend zijn dat we die niet opgeven als onze overheden zelf
op pijnbank van de vrije pers terecht komen.