Marktwerking in gezondheidszorg aan banden

Marktwerking in gezondheidszorg aan banden

Door Mariëtte Hamer op 27 februari 2010 Delen  

De miljardenbezuinigingen die Nederland staan te wachten, mogen niet ten
koste gaan van de middeninkomens. Dat zeg ik in een interview met NRC
Handelsblad. Ook geef ik hierin aan dat er wat de PvdA betreft een halt wordt
toegeroepen aan de marktwerking in de zorg. Lees hieronder het artikel dat
donderdag 25 februari in het NRC Handelsblad verscheen.

Het interview hieronder is één op één overgenomen uit het NRC Handelsblad
van 25 februari.

De PvdA maakt een ruk naar links. Fractievoorzitter Mariëtte Hamer erkent het
volmondig. „Absoluut”. „Het wordt tijd voor een progressieve coalitie.” Ze
spreekt van Nieuwe Solidariteit, met hoofdletters. De samenleving is meer dan
een optelsom van individuele belangen. De rol van de markt is uit de klauwen
gelopen en de overheid is een veel te passieve controleur op afstand geworden.
Het is volgens haar tijd om definitief afstand te nemen van het „rechtse denken
dat ten grondslag ligt aan het ontstaan van de economische crisis”.

Hamer doet vanavond op een campagnebijeenkomst in Amsterdam namens de PvdA
„de missie en visie” uit te doeken voor de aanstaande bezuinigingsoperatie, de
‘heroverwegingen’. De overheid moet, zoals het er nu uitziet, een bedrag van 35
miljard euro besparen om de overheidsfinanciën weer gezond te maken. Haar
verhaal sluit aan bij de Joop den Uyl-lezing die partijleider Wouter Bos vorige
maand hield. Daarin nam de PvdA-voorman afstand van het ongebreidelde
marktdenken. Hamer stelt dat de PvdA wil breken met de „meer-meer-meercultuur”.
„De cultuur van meer keuze, meer geld en meer spullen en minder geduld, minder
respect en minder zorg.”

Hoe moet de overheid dan miljarden besparen?
„Onze grote zorg is dat de rechtse partijen op het spoor zitten van een kille
sanering. Daar zullen we niet aan meewerken. Wij willen de kwetsbaren
beschermen, en talenten benutten. En het mag nooit zo zijn dat een cumulatie van
maatregelen betekent dat alles op de schouders van de middeninkomens
terechtkomt. Als we de hypotheekrente aanpakken, zal dat vooral om hoge inkomens
gaan.”

Wilt u eigenlijk wel 35 miljard besparen, en hoe
snel?

„Of 35 miljard nodig is, weten we nog niet zeker. We moeten geen valse
verwachtingen wekken. Maar we willen er ruim de tijd voor nemen. We zullen er 10
tot 15 jaar over moeten doen om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Zolang
zal het kunnen duren voor we weer op het niveau van 3 jaar geleden zijn. Dus
absoluut geen snelle en kille bezuiniging.”

Moeten de belastingen omhoog?
„We hebben al gepleit voor een hoger tarief voor topinkomens. En we zullen er
als samenleving over na moeten denken of we een tientje meer belasting kunnen
vragen om te investeren in onderwijs en zorg. Want blijven investeren is
belangrijk, anders komen bedrijven opnieuw in de problemen. Je kunt schrappen in
de publieke sector, en toch meer doen. In de jeugdzorg gaat 80 procent naar de
bureaucratie, en 20 procent naar de aandacht voor kinderen. Dat moet echt
andersom. Minder managers, meer kleinschaligheid. Meer doen met minder geld.”

Daar is niemand tegen.
„Nee, maar dan moet je het wel doen. Wij hebben de ambitie om bij de wereldtop-5
met onderwijs te komen. Dus moet je specialiseren. Met het hoger en
wetenschappelijk onderwijs zou het noorden van het land zich kunnen toeleggen op
duurzaamheid, de regio Eindhoven op innovatie, en Wageningen op voedsel en
voedselveiligheid. Regionale ziekenhuizen moeten basiszorg leveren, grote
ziekenhuizen kunnen meer specialiseren. Dat moet de overheid aansturen. Minister
Klink zet veel meer in op vrije prijsvorming. Als ziekenhuizen geld kunnen
verdienen met heupoperaties, gaan ze zich daar allemaal op toeleggen.”

Voor de val is het kabinet het nog wel eens geworden over meer
liberalisering van ziekenhuiszorg.

„Dat was een besluit met een sterretje. De kans dat wij als fractie daarmee
akkoord waren gegaan was nihil. We willen nu helemaal niet meer de weg op van
meer marktwerking in de zorg.”

U wilt de rol van de overheid terugdringen. Dat wil het CDA
ook.

„Dat is zo. Maar er is toch een groot verschil. Het CDA zit veel meer op de lijn
van de eigen verantwoordelijkheid en meer marktwerking. Wij zeggen wel dat de
overheid kleiner kan, maar er moeten wel goede voorzieningen overblijven. En wij
zijn bijvoorbeeld wel met de verhoging van de AOW-leeftijd akkoord gegaan, maar
alleen met goed arbeidsmarktbeleid voor ouderen en een regeling voor zware
beroepen. Bij ons blijft de overheid sturend.”

Hoort D66 bij de progressieve coalitie die u bepleit, en ziet u
samenwerking met het CDA nog zitten?

„D66 is onder Pechtold sociaal-economisch rechtser geworden. Daarover zijn we
het nog niet eens. Sociaal-cultureel is D66 niet rechts. Over investeren in
onderwijs zijn we het eens. Met een deel van het CDA kunnen we zaken doen.
Tussen de fracties ging het best goed. Met een ander deel veel moeilijker. En
het ziet er naar uit dat dat deel de lijsttrekker levert.”

Moet Bos nog snel terugkeren in de Kamer, om een podium te
hebben?

„Hij denkt er over. Het is echt zijn eigen keus. Er gebeurt weinig meer tot de
verkiezingen. Maar als Wouter dat wil, dan moet hij dat doen. Hij is altijd
welkom. Dan zet ik een stap opzij.”