Maidenspeech Henk Leenders

Maidenspeech Henk Leenders

Door Henk Leenders op 6 november 2013 Delen  

Voordat ik lid werd van deze Kamer, heb ik ruim 40 jaar in een aantal functies gewerkt in en voor de gezondheidszorg. Ik wil deze maidenspeech graag gebruiken voor een persoonlijke boodschap aan mijn oud-collega’s.

In deze Kamer worden veel vragen gesteld over problemen in de zorg. Pyjamadagen, fraude, verspilling, graaien, verplichte mantelzorg en zo meer. Het is onze taak om die vragen te stellen. En helaas, de problemen en misstanden zijn er.

Soms doet het pijn als je dit hoort en iedere dag met passie je werk doet. En dat doen velen in de zorg. Wij weten natuurlijk dat de gemiddelde kwaliteit van zorg in Nederland hoog is. Ik denk dat we daar trots op mogen zijn.

Daarom wil ik graag van dit moment gebruik maken om al die verzorgenden, verplegenden, artsen, fysiotherapeuten, en al die anderen te danken voor de enorme inzet om er iedere dag weer te zijn voor die mensen die zorg nodig hebben!

Het is een kleine stap van gezondheidszorg naar gezondheid. Daar ligt mijn passie en met mijn ervaring wil ik een bijdrage leveren in de politiek. Bij de begrotingsbehandeling Milieu wil ik mij daarom ook richten op de relatie tussen milieu en gezondheid.

Gezondheid is je meest kostbare bezit. Ter illustratie daarvan een passage uit een blog van Lieneke uit Brabant: “Sinds begin 2010 ben ik ziek. Nu pas heb ik de definitieve diagnose: ik heb Q-koorts. Wat een opluchting! Wat een ellende! Wat goed om een diagnose te hebben! Wat verschrikkelijk dat ik nu officieel iets mankeer. In 2009 was ik 21 jaar, actief, onderweg! Nu is het 2013. Ik ben al jaren NIET actief, en NIET onderweg.”

Een jonge vrouw die jarenlang ziek is en in onzekerheid heeft geleefd. Zoals vele duizenden in Brabant en Limburg, die ziek werden door besmetting vanuit de intensieve veehouderij. Lieneke heeft een infectie opgelopen. Een zoönose, een ziekte die overgaat van dier op mens.

Het is niet de vraag óf er een nieuwe zoönose de kop zal opsteken, maar wanneer. Zeker als we niets doen om op tijd te achterhalen of het risico zich kan voordoen.

Maar er is meer. Intensieve veehouderij veroorzaakt ook luchtvervuiling door met name fijnstof. Ook dit levert problemen op voor de gezondheid, zeker waar intensieve veehouderij samenkomt met verkeer en industrie. Er zijn in Nederland locaties met een piekbelasting. In die situaties waarin milieufactoren de gezondheid bedreigen wil de PvdA gezondheid zwaarder laten wegen. Daarbij gaat het ons ook om het economische belang. De maatschappelijke kosten van dit soort gezondheidsproblemen zijn torenhoog.

Gezondheid als afwegingscriterium is onvoldoende geborgd in het omgevingsrecht. Een gemeente heeft te weinig mogelijkheden om de bouw of uitbreiding van een stal of industrie tegen te houden. Gemeenten moeten die mogelijkheid wat de PvdA betreft wel krijgen als er vanuit gezondheid redenen voor zijn. Bijvoorbeeld door een verplichte gezondheidstoets. Het lijkt ons daarbij verstandig om provincies de bevoegdheid te geven om een gemeente aan te spreken wanneer zij een besluit neemt wat niet spoort met beleid van Rijk of provincie. Ik zie wethouders die de lokale boerenlobby moeilijk weten te doorstaan en deze steun van de provincie zeer zullen verwelkomen.

Wat is de visie van de staatssecretaris hierop en ziet zij mogelijkheden om dit te regelen?

De oplossingen zitten niet alleen in regelgeving. De PvdA wil dat bij piekbelasting met fijnstof wordt gezocht naar lokale creatieve en innovatieve oplossingen. Wat kunnen we met innovatie? Ideeën genoeg. Neem onze eigen Daan Rosegaarde die in China met zijn smogzuiger het schoonste park van Peking gaat maken. Dit is een voorbeeld van wat Roosegaarde noemt een “levensverbeterend design”.

Welke rol ziet de staatssecretaris om dit soort innovaties te stimuleren? Is zij bereid om in haar onderzoeksagenda expliciet aandacht te geven aan het zoeken naar innovatieve oplossingen voor fijnstofproblematiek?

Gezondheid heeft een plaats in de begroting van 2014. De focus moet, aldus de begroting, liggen op:

  • signalering van milieu- en gezondheidsrisico’s;
  • het versterken van de kennisinfrastructuur;
  • het zorgen voor de instrumentatie voor het verdisconteren van milieu- en gezondheidsoverwegingen;
  • het voorkomen en verminderen van de grootste milieu- en gezondheidsrisico’s die wel aandacht blijven vragen, bijvoorbeeld asbest.

Dat klinkt goed. Maar is er al een beeld van milieu- en gezondheidsrisico’s die zij bedoelt? Kan de staatssecretaris ons daarover binnenkort informeren?

Ik wil ook enkele woorden wijden aan de circulaire economie. Een leefbaar, bereikbaar en veilig Nederland met een sterke concurrerende internationale positie, daar staat dit Kabinet voor en daar staan wij achter!

Het bedrijfsleven en gemeenten spelen bij deze ambitie een belangrijke rol. 95% van het bedrijfsafval wordt gerecycled, huishoudelijk afval komt niet verder dan 55%. Daar zit dus mogelijke winst. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor afvalscheiding aan de bron.

Hoe staat het daarmee? Klopt het dat de 4 grote steden hier achterblijven? Is het mogelijk en gewenst om dwingende afspraken te maken met gemeenten, en dan met name met de G4?

Fiscale prikkels helpen bij het stimuleren van recycling en de stortbelasting zou daarvan een voorbeeld moeten zijn. Ons bereiken berichten dat deze prikkel averechts gaat werken en ook nog banen gaat kosten. Het probleem van de stortbelasting is in het wetgevingsoverleg belastingplan 2014 inmiddels besproken waarbij naar alternatieven is gekeken. Maar dat valt nog niet mee. De staatssecretaris van financiën stelt voor de stortbelasting te verminderen en tijd te nemen voor het zoeken naar andere oplossingen die wel vergroenend werken.

Welke rol kan de staatssecretaris van Milieu spelen in het zoeken naar creatieve en innovatieve oplossingen?

D66 stelt een amendement voor om meer capaciteit vrij te maken voor de Inspectie Leefomgeving en Transport. De oorsprong hiervan ligt bij de situatie rond Odfjell. Ook wij zijn enorm geschrokken dit bedrijf dat alle veiligheids- en milieuregels aan haar laars lapt en zo de omgeving risico’s heeft laten lopen. Bij Odfjell bleek dat een ervaren en professionele RUD problemen heeft met het scheiden van verantwoordelijkheden en “meedenkt” in plaats van in te grijpen. Wij zijn vóór een ingrijp-mogelijkheid van de staatssecretaris, en daarvoor is nodig dat ook haar ILT de middelen krijgt om bedrijven als Odfjell en de handhaving daarop van de RUD’s te controleren en scherp te houden. Ook de extra inzet van de ILT op cabotage onderschrijven wij.

Afrondend, milieuproblemen kunnen we ook zien als economische kansen. Innovatieve oplossingen kunnen het gezondheids- en milieuprobleem verminderen en tegelijk onze economie en werkgelegenheid stimuleren. We hebben slimme mensen en ideeën genoeg! Dat is wat we willen. En we hopen dat de staatssecretaris met het milieubeleid Nederlandse bedrijven stimuleert waarmee Nederland voorop kan lopen in Europa.

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma