Lessen uit Londen

Lessen uit Londen

Door Henk Nijboer op 20 juli 2012 Delen  

Vorige week was ik in Londen op een bijeenkomst over de financiële sector op de Nederlandse ambassade. Onder voorzitterschap van Rick van der Ploeg discussieerden financiële experts uit het Verenigd Koninkrijk en Nederland over de lessen die we kunnen leren uit de City.

Een aantal zaken werd tijdens de bijeenkomst glashelder.

De financieel-economische risico’s van de huidige situatie zijn nauwelijks te onderschatten. De risico’s zijn zelfs zo groot dat ons hele sociaaleconomische bestel zou kunnen omvallen. Banken zijn niet alleen vaak too big to fail, maar soms ook too big to save. Het IMF waarschuwde onlangs voor een te grote financiële sector. Als deze sector verhoudingsgewijs te groot wordt, kunnen de risico’s voor de samenleving de nutsfunctie van dienstbare banken en verzekeraars overschaduwen. Banken dragen dan niet meer bij aan economische groei, maar brengen deze in gevaar.

De financiële sector is nog lang niet gezond. Niet op het gebied van financiële soliditeit, maar vooral niet qua cultuur en gedrag. De verhalen op het blog van Joris Luyendijk spreken vaak boekdelen. Onaanvaardbaar hoge risico’s kunnen nog steeds vrijwel ongestraft worden afgewenteld op de maatschappij als geheel. Er moet dan ook nog veel gebeuren: hogere kapitaaleisen, het scheiden van nuts- en zakenbankieren, het verbeteren van toezicht, een einde aan de verziekende bonuscultuur en het invoeren van een bankbelasting.

Wouter Bos sprak in zijn Den Uyl-lezing ooit over de gorilla Bokito: ‘Je kunt heel lang denken dat je hem onder controle hebt, maar op een dag doet hij toch wat zijn reflexen hem ingeven.’ Door het gebrek aan adequate regulering is de financiële sector momenteel eigenlijk een hele dierentuin vol losgeslagen Bokito’s. Met alle risico’s van dien, zoals we de laatste jaren hebben kunnen zien.

De oplossing komt niet van individuele landen, maar moet via Europese samenwerking tot stand komen. Landen concurreren anders met te soepele regulering om banen in de financiële sector te behouden. Verstandige regulering komt dan niet tot stand uit vrees voor verlies aan werkgelegenheid. Gezamenlijk bankentoezicht is eveneens noodzakelijk.

Vrijwel alle experts waren het eens dat hervormingen mogelijk zijn zonder dat dit ten koste hoeft te gaan van de kapitaalverstrekking aan burgers en bedrijven. Dat vergt een goede mix van structurele maatregelen en aandacht voor de effecten op de kredietverlening op de korte termijn.

En tot slot: de veranderingen gaan veel te langzaam, mede vanwege de stevige lobby van de banken. Meer politieke moed is daarom noodzakelijk. Van de conservatieven en liberalen in Europa hoeven we die niet te verwachten.

Reden te meer voor sociaaldemocraten om heel veel werk te verzetten. Want dienstbare banken en verzekeraars zijn in het belang van ons allemaal: ondernemers en gezinnen. Een ongetemde financiële sector leidt echter tot immense economische risico’s. Risico’s die we niet kunnen en moeten willen dragen.

Delen:

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma