Handvest voor de Grondrechten is geen keuzemenu

Handvest voor de Grondrechten is geen keuzemenu

Door Marit Maij op 15 juni 2015 Delen  

‘Niemand wordt tot de doodstraf veroordeeld of terechtgesteld.’ Dat staat in het Handvest van Grondrechten van de Europese Unie, waar we deze week over spreken in de Tweede Kamer. Daarom was het zo bizar dat de Hongaarse premier Viktor Orban wilde praten over de herinvoering van de doodstraf. Dat zei hij in debat met het Europees Parlement. Inmiddels is hij daar gelukkig van teruggekomen. Het recht op leven is een centraal mensenrecht en een uiting van onze beschaving. Alle lidstaten van de EU hebben deze grondrechten, die ook staan in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, onderschreven. Ook Hongarije.

De Partij van de Arbeid vindt het goed dat de Europese Commissie in deze zaak duidelijk stelling heeft genomen. De doodstraf druist volledig in tegen de gemeenschappelijke Europese waarden. De doodstraf is onomkeerbaar en gaat uit van het ‘oog om oog, tand om tand’-principe. Het is een onmenselijke, barbaarse en wrede manier van straffen. In onze ontwikkelde samenleving is dit niet meer de manier waarop we uitvoering moeten geven aan het recht. Het zou goed zijn als de lidstaten, ministers van Buitenlandse Zaken of regeringsleiders elkaar ook aanspraken en zich niet verschuilen achter de Commissie. Dat vinden regeringsleiders echter ongemakkelijk. Toch moet de stand van de rechtsstaat open worden besproken. Want de rechtsstaat is kwetsbaar, zeker wanneer een partij de absolute meerderheid heeft en de rechtsstaat naar haar hand probeert te zetten.

Hongarije is onder de rechts-conservatieve partij Fidesz van Viktor Orban daar helaas een voorbeeld van. Sinds de absolute macht en meerderheid in Hongarije heeft zijn er al meerdere maatregelen voorgesteld of genomen die indruisen tegen de waarden die Europa bindt. Bijvoorbeeld een mediawet om in te kunnen grijpen in programma’s van de publieke omroep, een aanscherping van het verbod op het homohuwelijk, maatregelen om de rechterlijke macht te verzwakken en om de invloed van de partij te vergroten. Zorgelijke ontwikkelingen, waar nu dus dit idee voor herinvoering van de doodstraf bij kwam.

Het is de taak van alle Europese politici, en zeker van de sociaaldemocratische, om in het geweer te komen als op mensenrechten dreigt te worden beknibbeld. Het is nodig dat EU-lidstaten elkaar aanspreken op misstanden en bizarre ideeën, die tegen de fundamentele rechten indruisen. Daarom is het van belang dat het mechanisme wat die moeilijke dialoog mogelijk maakt, het rechtsstaatmechanisme, beter vorm kijkt. Op initiatief van de linkse fracties in het Europees Parlement is daar vorige week breed een resolutie voor aangenomen. Ook tijdens het Nederlands Voorzitterschap zal dit prioriteit moeten krijgen Het Handvest voor de Grondrechten is namelijk geen keuzemenu, deze waarden en beginselen zijn het cement van een gezamenlijk Europa.

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma