Parlementair onderzoek naar misbruik kerk

Parlementair onderzoek naar misbruik kerk

Door Khadija Arib op 31 januari 2012 Delen  

De Tweede Kamer
debatteert
dinsdag
over het eindrapport van de commissie-Deetman, die seksueel misbruik
binnen de rooms-katholieke kerk onderzocht. De Partij van de Arbeid vindt dat
de
aanbevelingen van de commissie
zo snel mogelijk uitgevoerd dienen te worden.
Verder pleiten wij voor een
parlementair
onderzoek
naar de rol van de overheid. Het is zuur te moeten constateren dat
de overheid zich de afgelopen periode als toeschouwer heeft opgesteld.

Vanuit de rooms-katholieke kerk als organisatie is te weinig en te laat actie
ondernomen. Als er al geen juridische plicht meer bestaat, dan bestaat er in
ieder geval een morele plicht voor de kerk om de slachtoffers alle mogelijke
hulp en bijstand te bieden die nodig zijn om de misbruikervaringen die zijn
doodgezwegen in het verleden te verwerken.

Hulpverlening alleen is niet voldoende om slachtoffers genoegdoening te
bieden. Daarbij hoort ook genoegdoening in financiële zin: de slachtoffers
moeten ruimhartige schadevergoedingen krijgen.

De PvdA heeft veel waardering voor
het werk van de
commissie-Deetman
. De uitkomsten van het eindrapport blijken nog schokkender
dan verwacht: tien- tot twintigduizend slachtoffers zijn seksueel misbruikt door
rond de duizend daders en de kerk heeft er wel van geweten. Volgens de commissie
bevestigt het rapport dat er sprake is van een groot maatschappelijk probleem.
Om dat aan te pakken is een centrale regie nodig. De politiek moet hier volgens
de commissie meer aandacht voor krijgen.

Nog veel vragen
Zijn we er nu met de conclusies van Deetman en zijn aanbevelingen? Weten we nu
werkelijk wat de omvang van dit misbruikschandaal is geweest? Weten we precies
wie verantwoordelijk is voor wat? Weten we wie de daders zijn en of deze al of
niet zijn gestraft? Met het onderzoek zijn we veel te weten gekomen, maar veel
vragen blijven helaas onbeantwoord. Dat is niet te wijten aan de commissie maar
aan de reikwijdte van het onderzoek dat in opdracht van de kerk is uitgevoerd.

Er is bijvoorbeeld geen onderzoek gedaan naar de stelselmatige fysieke en
geestelijke mishandeling die plaatsvond in katholieke instellingen. Ook de aard
en omvang van het misbruik van meisjes en vrouwen is nauwelijks meegenomen in
het onderzoek.

Kan de minister aangeven wat de totale omvang is geweest van seksueel
misbruik onder zowel jongens als meisjes? Heeft de minister een beeld van hoe
groot de omvang is van lichamelijke mishandeling bij zowel jongens als meisjes?
Ik denk het niet. Om die reden is de PvdA van mening dat aanvullend onderzoek
nodig is.

Rol overheid
De overheid heeft altijd een toezichthoudende rol als het gaat om kinderen en
jongvolwassenen, ook wanneer deze kinderen in kerkelijke instituties verblijven.
Het ontbreekt vooralsnog aan inzicht in de wijze waarop het Openbaar Ministerie,
politie en rechters zaken betreffende misbruik in de rooms-katholieke kerk
hebben aangepakt en afgehandeld.

Ik ben benieuwd of het kabinet die duidelijkheid deze week kan verschaffen.
Waarschijnlijk niet, en om die reden pleit de PvdA, evenals SP en GroenLinks,
voor een parlementair onderzoek. Woensdag moet duidelijk worden of dat op een
meerderheid in de Tweede Kamer kan rekenen. CDA en VVD vinden het onderzoek van
de commissie voldoende en zien geen meerwaarde in een parlementair onderzoek.

Diverse politieke partijen willen dat er extra aandacht komt voor
niet-seksueel geweld, voor vrouwelijke slachtoffers en voor de rol van de
overheid. Zo bleek vorig jaar uit een
rapport
dat het Openbaar Ministerie misbruikzaken van katholieke priesters en
geestelijken mogelijk opzettelijk
heeft
laten verjaren
.

Onafhankelijk meldpunt
Hoe nu verder na het rapport van de commissie-Deetman? Nog steeds blijkt dat
vele slachtoffers niet goed weten waar ze zich moeten melden en dat slachtoffers
nog onvoldoende gehoor krijgen voor het leed dat hun is aangedaan. Er is geen
coördinatie en het ontbreekt vooralsnog aan een onafhankelijk meldpunt. De PvdA
vindt dat er één onafhankelijk landelijk meldpunt nodig is met één centraal
telefoonnummer.

Eerder stelde ik schriftelijke vragen over de hulpverlening aan slachtoffers.
De antwoorden waren zeer onbevredigend. Slachtoffers zijn nog onvoldoende in
staat om adequate vervolgstappen te zetten wanneer ze melding hebben gemaakt van
seksueel misbruik. Het is lastig om emotionele, geestelijke en financiële schade
zelf vast te stellen. Het ontbreekt aan een investering in specifieke
hulpverlening voor slachtoffers van seksueel misbruik. De PvdA pleit voor een
pakket aan maatregelen voor slachtoffers aangereikt door de overheid opgesteld
in samenspraak met slachtoffergroepen waar kennis en ervaring aanwezig is.

Mijn eerste schriftelijke vragen over seksueel misbruik dateren van juni
2009. Deze werden afgedaan met de formele mededeling dat wanneer het gaat om
zedendelicten slachtoffers aangifte kunnen doen. Verder volgde een korte
uiteenzetting over de scheiding tussen kerk en staat. In andere landen
reageerden overheden geschokt en ging men actief op zoek naar de waarheid achter
de signalen van slachtoffers. We zijn nu een kleine drie jaar verder: hoogste
tijd dus voor erkenning, hulp, genoegdoening en nazorg voor de slachtoffers in
Nederland.

Delen:

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma