De Sartre in Marcouch

De Sartre in Marcouch

Door De Redactie op 21 januari 2011 Delen  

‘Elke keer als ik Ahmed Marcouch zie, wil ik hem omhelzen. Daar vraagt hij
om. Die reebruine ogen. Die blik van verlegenheid. Je ziet de eenzaamheid als
een lichtgrijze waas om hem heen. Die licht gekromde rug. Eigenlijk is hij
kwetsbaar. Hij heeft die arm om z’n schouder nodig.’ Een column van Marcel
Duyvestijn
.

Maar het zijn vooral zijn woorden die ik wil omarmen. In zijn boek Mijn
Hollandse Droom staat bijvoorbeeld deze zin: ‘wees de architect van je eigen
leven’. Prachtig. Een pleidooi om vooral zelf te denken. Vrij van dogma’s. Zelf
iets ontwerpen. Dat is emancipatie.

Zo’n zin gaat er bij mij in als een hostie in een ouderling. Maar hij is niet
voor mij bedoeld. Hij is bedoeld voor Fatima, voor Khadija, voor Ingrid. Zij
moeten doen wat ze willen doen. Zij moeten zich bevrijden. Zij moeten de imam of
de dominee de deur wijzen en hun vader vertellen dat ze een eigen leven hebben.

De wandeling die Marcouch maakte, is mooi om te lezen. Van analfabeet, via de
radicale islam, langs de politie naar Tweede Kamerlid. Dat verzin je niet.
Cruciaal in die zoektocht was zijn aanraking met de filosofen. In het hoofdstuk
over De Nederlandse moslim schrijft hij: ‘Filosofie prikkelt, en filosofen zijn
de ultieme vragenstellers.’

Hij heeft vooral Jean Paul Sartre gelezen. Diens existentialisme gaat ook uit
van persoonlijke vrijheid. Je bent wat je doet. Maar dat brengt ook
verantwoordelijkheden mee. Het heeft Marcouch gevormd. ‘Vragen stellen en
twijfelen aan dingen is wat de meeste moslimjongeren niet meekrijgen.’ Hij
stelde wel vragen en zal ze blijven stellen.

Het is juist dit aspect dat Marcouch intrigerend maakt. Hij blijft denken.
Hij blijft brainstormen met zichzelf. Hij luistert niet alleen naar Job Cohen.
Hij luistert ook naar Afshin Ellian. Naar Ayaan Hirsi Ali. In zijn boekenkast
staat de Koran niet alleen. Jan Wolkers staat aan de ene kant. Paul Scheffers
Land van Aankomst staat aan de andere kant.

Ik verwacht dat dat ‘zelf denken’ tot meer inzichten leidt. Ik zie hem er toe
in staat om met een rode pen door de Koran te gaan. Misschien dat hij er geen
Donald Duck van maakt, maar hij heeft wel eens toegegeven dat dat heilige boek
best herschreven mag worden.

Door zijn acties rondom homoseksualiteit en antisemitisme doet hij dat
eigenlijk al. Maar hoe ver zal hij gaan? Zal hij op een gegeven moment ook
afvalligheid aan de kaak stellen? Zal hij Femke Halsema nazeggen die moslima’s
opriep hun hoofddoek in vrijheid af te slingeren? Of misschien gaat hij nog
verder en roept hij dat de islam in principe achterlijk is.

Wat hij ook doet, hij zal blijven prikkelen. Door die combinatie van
kwetsbaarheid, eruditie en streetwisdom blijft hij aantrekkelijk. Zijn denken
zal niet stil staan. Zijn doen al evenmin.’

Marcel Duyvestijn is liefdevol lid van de PvdA
www.liefdevollid.nl

Delen: