CDA beschermt de hogere inkomens en pakt onderwijzer en politieagent

CDA beschermt de hogere inkomens en pakt onderwijzer en politieagent

Door Ronald Plasterk op 17 april 2010 Delen  

Als minister heb ik een paar jaar goed kunnen samenwerken met
CDA-bewindslieden. Zo zijn we bijvoorbeeld leraren en politieagenten beter gaan
betalen. Het belangrijke werk dat zij doen, verdient waardering, en we wilden de
uitloop uit het beroep tegengaan. Ik heb steeds gedacht dat het CDA daarachter
stond. Ik schrok daarom van het artikel van Ank Bijleveld, de nummer twee van
het CDA (Opinie&Debat, 15 april).

Bijleveld beschrijft beeldend hoe mensen deze winter hun eigen straten
ijsvrij gingen maken toen er een tekort was aan zout. Ze schrijft: ‘Vervang
‘zout’ door ‘geld’ en je ziet dat veel maatschappelijke problemen door burgers,
in plaats van door de overheid, kunnen worden opgelost.’

Het CDA keert hiermee terug naar de agenda van het tweede kabinet-Balkenende:
onder het mom van ‘eigen verantwoordelijkheid’ moesten chronisch zieken meer
gaan betalen voor zorg dan gezonde mensen, en uitkeringen werden ontkoppeld,
waardoor de allerlaagste inkomens er verder op achteruitgingen.

De terugkeer naar die agenda staat niet heel duidelijk in het
verkiezingsprogramma van het CDA. We moeten het halen uit omfloerste zinnen in
een ingezonden artikel. Stiekem wordt teruggegrepen op het adagium van de ‘eigen
verantwoordelijkheid’. Ik vind dat geen juiste keuze. Juist in moeilijke tijden
moeten we de kwetsbaren beschermen en kiezen voor een samenleving waarin
iedereen meetelt.

De afgelopen jaren hebben we hard gewerkt om het beroep van leraar of
politieagent aantrekkelijker te maken. Veel leraren gaan de komende jaren met
pensioen, of stappen over naar ander werk. Uit al het onderzoek blijkt dat
leraren overstappen omdat ze elders betere carrièrekansen, betere scholing en
een betere betaling vinden.

Ik heb daarom het Actieplan Leraren opgesteld en daar structureel een miljard
euro voor uitgetrokken. Het CDA leek dat te steunen, maar Bijleveld zegt nu:
‘Het is onvermijdelijk dat in het onderwijs en bij de overheid meer uren en
langer wordt gewerkt.’ En tegelijk schrijft ze: ‘De lonen van onderwijzers en
agenten kunnen in de komende jaren eigenlijk niet stijgen.’

Kortom, langer werken voor een loon op de nullijn, ver achterblijvend bij wat
de markt doet. Meer werken voor minder geld. Op welke manier zou dit nu de
leegloop stoppen? Als we de komende decennia genoeg leraren en agenten willen
hebben, moeten we de salarissen toch niet op achterstand zetten ten opzichte van
banen in het bedrijfsleven?

Ik ben een groot voorstander van een Sociaal Akkoord, en het zou goed zijn
als daarin wordt afgesproken de loonstijging te matigen. Maar niet selectief
alleen deze beroepen op achterstand zetten. De goede leraren hebben we hard
nodig voor de kwaliteit van het onderwijs. Jongeren moeten alle kans krijgen het
beste uit zichzelf te halen; in het lager en middelbaar onderwijs, in het mbo en
in het hoger onderwijs.

Als derde punt zegt Bijleveld dat in de zorg het werk ‘slimmer georganiseerd’
moet worden ‘zodat er daadwerkelijk minder mensen nodig zijn’. Ook zo’n sneaky
zinnetje. Waar iedereen ervan overtuigd is dat de werkdruk in de zorg te hoog is
en verpleegkundigen nauwelijks nog persoonlijke aandacht kunnen geven aan
patiënten, pleit het CDA voor minder handen aan het bed.

Ook dit plan kenden we nog niet. Het staat verstopt in een mooi stukje over
‘innovatie in de zorg’. Natuurlijk kan er veel verbeteren door innovatie.
Uiteraard is er overbodige bureaucratie waar we iets aan moeten doen. Maar het
doel moet toch niet zijn om minder handen aan het bed te krijgen en de werkdruk
van verplegend personeel op te laten lopen? Met innovaties kunnen we hopelijk de
kosten in de hand houden, maar laten we alsjeblieft de kwaliteit van de zorg, de
persoonlijke aandacht voorop zetten.

De VVD en de PvdA zijn helder. De VVD kiest voor belastingverlagingen voor
grote bedrijven en de hoge inkomens, maar bevriest de salarissen van
politieagenten, leraren en verpleegkundigen en ontkoppelt de uitkeringen. Een
duidelijke keuze, maar niet die van ons. Wij kiezen voor investeren in
onderwijs, voor het beschermen van lage- en middeninkomens, we kiezen voor een
kleinere overheid en vragen een grotere bijdrage van mensen met de hoogste
inkomens.

Het CDA was helder over wat niet mag: je mag niet aan de hypotheekrenteaftrek
voor dure huizen komen, je mag niet een iets hogere belasting vragen van mensen
die meer dan anderhalve ton verdienen.

Nu blijkt wat wél mag: de leraar en de politieagent zullen meer uren moeten
werken voor minder geld. Als de sector daardoor sneller leegloopt, dan moeten ze
maar ‘slimmer werken’.

Langzaam komen de apen uit de mouw, de addertjes van onder het gras, en de
oude koeien uit de sloot. Met de leraren en politieagenten, en minder handen aan
het bed zijn we nog lang niet aan de 18 miljard bezuinigingen. Wat komt er nog
meer? AOW-uitkering, huurtoeslag, zorgpakket?

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd in ‘de Volkskrant’ van
zaterdag 17 april. 

Delen: