Blog Nigeria #4

Blog Nigeria #4

Door Sjoera Dikkers op 6 januari 2011 Delen  

Een plechtig kijkende meneer met een ouderwetse bolhoed en een kleurrijk
gewaad aan. Om zijn nek een dikke rij plastic kralen. We worden opgewacht door
de koning van het dorp. Fantastisch om te zien. Om hem heen zo’n vijftien
chiefs. We zitten onder het afdakje bij het ‘paleis’ te wachten op de
plichtplegingen die volgen.

We komen met geschenken en veel gelukwensen uit Nederland. We zijn erg
welkom, zo blijkt. Ze willen hun verhaal graag kwijt, want ze zijn heel erg
boos. De olielekkages hebben hun traditionele landbouwgrond verwoest en de
visvijvers geruïneerd. Shell ruimt niet op en betaalt geen of amper compensatie.
Duidelijke taal.

We zijn in Ogoniland. De thuishaven van de vermoorde mensenrechtenactivist
Ken Saro Wiwa. Hetzelfde gebied waar ik gisteren met de helikopter van Shell
overheen ben gevlogen.  Het is een Deltagebied dat met vloed zeewater
binnenbrengt en waarbij je bij eb goed kan zien hoe vreselijk veel olie er is
achtergebleven. Deze mensen wachten sinds 2003 op het opruimen van hun land door
Shell. De schade is enorm. Echt enorm. De rivier is van oever tot oever zwart,
en de stukken die bij hoog water blank staan geven bij laagwater een doodse
aanblik. Qua omvang is deze ramp groter dan de BP-olieramp van deze zomer.

Iedereen schuift de schuldvraag door. Shell is hoofdschuldige volgens velen;
slecht onderhoud aan de pijpleidingen veroorzaken lekkages. Zeker waar.  Het is
ook waar dat mensen binnen gemeenschappen willens en wetens pijpleidingen kapot
maken om illegaal olie af te tappen.

We hebben een afspraak bij de man die bij een Nederlandse rechter een
aanklacht tegen Shell heeft ingediend. Zijn land en zijn visvijvers liggen ver
weg van de olielekkages, maar bij hem zit alles onder een dikke laag ruwe olie.
Hij laat het me zien en de aanblik beneemt me letterlijk de adem. De lucht van
ruwe olie slaat op je longen. Bij vloed komt de vervuiling vanuit andere
gebieden zijn deel van de delta binnenstromen en bedekt alles onder een laag
olie. De man zijn visvijvers waren zijn bron van inkomsten. Zijn kinderen gingen
naar school van de opbrengst en veel van de mensen in de gemeenschap zijn
afhankelijk van wat hij verdient. Nu is alles weg.  Of ik de Nederlandse
rechters wil vragen met eigen ogen te komen kijken. Ik beloof dat ik zal doen
wat ik kan.

Er zijn veel klachten over de bedrijven die Shell inhuurt om de rotzooi op te
ruimen. Shell werkt met onderaannemers die geld krijgen als ze boel hebben
opgeruimd. Shell controleert schijnbaar niet of er daadwerkelijk is opgeruimd en
de bedrijven ontberen de kennis en de kunde. Veel van de opruimbedrijven zijn op
hun beurt ook weer betrokken bij het saboteren van de pijpleidingen om zo
contracten voor het opruimen van de rotzooi te krijgen. Daarbij verdienen mensen
binnen de  overheid en politici veel aan deze hele business.

Ik realiseer me dat ik tijdens het bezoek aan Shell de ene kant gehoord heb,
en dat ik hier de andere kant hoor. De waarheid zal ergens in het midden liggen.
Maar Shell weet dat de overheid niets doet voor haar mensen en de rotzooi niet
zal opruimen, het illegaal aftappen niet zal stoppen. Met die wetenschap zou
Shell genereuzer moeten zijn bij het opruimen en het toekennen van
schadevergoeding. Ze hebben de knowhow en de apparatuur. Ze hebben in sommige
gevallen zelfs de juridische verplichting, maar ze zijn het zeker moreel
verplicht.

Delen: