Belangenbehartiger Agnes Jongerius

Belangenbehartiger Agnes Jongerius

Door De Redactie op 20 oktober 2015 Delen  

Het eerste jaar als Europees Parlementslid zit er op voor Agnes Jongerius, voormalig voorzitter van de FNV. Net als bij de vakcentrale zet ze zich in Brussel en Straatsburg in voor goed werk. In de oktoberuitgave van ledenblad Rood staat een profiel van Agnes Jongerius.

Tekst: Erwin Buter.

Ze ziet zichzelf niet alleen als een van de 751 Europarlementariërs, maar ook nog steeds als belangenbehartiger, zoals destijds bij de FNV: ‘Binnenkort houden we in Brussel een hoorzitting over jeugdwerkloosheid. Dat doen we met FNV Jong en hun Spaanse collega’s. We nodigen 25 jongeren uit Nederland en 25 uit Spanje uit om te praten over wat we gezamenlijk kunnen doen om de werkloosheid onder jongeren terug te dringen. Dat vind ik fantastisch om te doen. Samen kunnen we denk ik veel beter een deuk in een pakje boter slaan.’

Thema
Agnes Jongerius (De Meern, 4 november 1960) praat over haar werk in Brussel, maar vooral over goed werk, het thema dat haar al haar hele werkzame leven bezig lijkt te houden. Gevraagd naar wat dat dan is, rolt het antwoord er direct uit: ‘Goed werk is werk dat waardering oplevert: van je baas en je collega’s, maar ook in financieel opzicht. Je moet er van kunnen rondkomen. Het mag ook geen schade aan je gezondheid opleveren en je moet jezelf kunnen ontplooien.’

Machtige positie
We hebben op een zaterdag afgesproken in een café in Utrecht, uitvalsbasis voor haar werkafspraken als ze in Nederland is. Ze woont nog altijd in de Domstad, al is ze doordeweeks meestal te vinden in Brussel of Straatsburg. Het werk als Europarlementariër lijkt haar te bevallen. Ze werd gekozen tot vicevoorzitter van de commissie Werkgelegenheid – naar eigen zeggen ‘een enorme eer’ – en heeft daarmee als nieuwkomer een machtige positie verkregen binnen het parlement.

De voormalig vakbondsvrouw had bij de verdeling van de portefeuilles in het Europees Parlement misschien ook kunnen kiezen voor thema’s als milieu en duurzaamheid, maar het werd – weer – goed werk. ‘Als je vraagt of ik dat na mijn tijd bij de FNV opnieuw wilde gaan doen, zeg ik ja. Milieu en duurzaamheid zijn ook belangrijke thema’s, begrijp me goed. Maar werk gaat over identiteit van mensen. Als ik iemand voor het eerst tegenkom, noemt die persoon als eerste zijn of haar naam en vervolgens het beroep dat diegene uitoefent. Werk gaat ook over waardering van elkaar en natuurlijk over bestaanszekerheid. Het gaat over greep krijgen op je eigen leven. Het is mooi dat ik vanuit mijn functies daar een bijdrage aan kan leveren.’

‘Toegegeven, de nationale overheden hebben meer te zeggen over werkgelegenheid en sociale zekerheid dan het Europees Parlement of de Commissie. Maar we kunnen vanuit hier ook veel veranderen. Zo hebben we al vrij snel de positie van zeevaarders verbeterd, een klein succes, maar voor die groep van wezenlijk verschil.’

Verschil maken
Om zich heen hoort ze de verhalen van mensen die steeds vaker twee of zelfs drie baantjes nodig hebben om te kunnen leven. In Duitsland spreken ze van ‘Mini Jobs’ en in het Verenigd Koninkrijk ‘zero-hours contract’. Ook in Nederland neemt het fenomeen van nul-urencontracten en andere vormen van flexibele baantjes toe. Ze verzucht: ‘Dat zag ik al in mijn tijd bij de FNV in onder meer de detailhandel en schoonmaakbranche. Het is sindsdien niet verbeterd.’

Maar hoe kan ze vanuit Brussel een verschil maken voor die mensen die de eindjes aan elkaar moeten knopen en daarom soms geen andere keus hebben dan baantjes aan elkaar te rijgen? ‘Dat is niet altijd even makkelijk. Deze week kreeg ik bijvoorbeeld van iemand uit Ede die in een sociale werkplaats werkt, een brief van drie kantjes, hij maakt zich vreselijk zorgen over zijn baan. Het liefst wil ik er dan zelf op af. In Europa is de discussie over werk veel abstracter en soms rete-ingewikkeld.’

‘Lodewijk Asscher heeft in Nederland terecht een punt gemaakt van uitbuiting onder werknemers. Inmiddels zijn bedrijven bijvoorbeeld verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden bij onderaannemers, zoals een eerlijk loon en afdracht van premies. Gelijk werk moet gelijk betaald worden. Daar heb ik dan discussies over met mijn partijgenoten uit met name de Oost-Europese landen. Daar leer ik van. We moeten het niet meer hebben over ‘social dumping’. Nu spreek ik met collega’s uit Polen liever over de ‘braindrain’: wat heeft hun land eraan dat een hoogopgeleide hier in de landbouw komt te werken en ook nog eens collectief wordt uitgebuit.’

Haast
Migratie, het woord valt. Ze was deze zomer zelf in Calais en kreeg kippenvel van wat ze daar zag onder de vluchtelingen die de oversteek naar het Verenigd Koninkrijk hopen te maken. Hetzelfde land dat zo min mogelijk mensen van buiten de grenzen wil opnemen, ook uit de andere lidstaten. In december staat een pakket met voorstellen van de Europese Commissie over arbeidsmigratie op stapel: hoe gaat de EU om met mensen die in een ander land willen wonen en werken? Agnes Jongerius zegt te hopen dat de commissie niet kiest voor de aanpak van de Britse premier Cameron, die louter wil dat er iets gedaan wordt aan het zogenoemde uitkeringstoerisme zonder de weeffouten in de regels voor arbeidsmigratie aan te pakken: ‘Juncker, de voorzitter van de Commissie, heeft gezegd dat Europa ook op sociaal vlak triple-A moet worden. Dat moet hij nu laten zien. Achter en voor de schermen zijn we hard bezig om het de goede kant op te krijgen. Zo organiseert het parlement in oktober een grote conferentie, waarvoor het verschillende mensen en organisaties uitnodigt, om het onderwerp op de agenda te krijgen.’

‘Ik ben voor vrij verkeer van personen. Ik kan me heel goed voorstellen dat als het slecht gaat in Spanje, mensen proberen om werk in een ander land te zoeken. Maar vrij verkeer is wel gebaat bij verkeersregels, anders krijg je ongelukken. Daarom is gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde werkplek zo belangrijk.’

Om Juncker te bewegen tot het goede te komen is het wheelen en dealen, heeft ze ervaren. ‘Politiek is vaak kleine stapjes vooruit. Dat was bij de vakbeweging niet anders.’ Ze buigt naarvoren: ‘Alleen, ik  word 55 en ik wil nu doorduwen. Ik moet door. We moeten de misbruik van werknemers in Europa stoppen. Mensen moeten Europa ook weer zien als steun en niet langer als bedreiging. Ik heb haast met de koerswijziging.’

Delen:

Een verbonden samenleving

Eerlijke spelregels zijn nodig. Zodat grote bedrijven netjes belasting betalen, net als de bakker op de hoek. Zodat we uitbuiting van werknemers aanpakken. En zodat we minder schreeuwen en beter naar elkaar luisteren.

Lees ons verkiezingsprogramma