Kennisdebat
De positie van ouderen in de informatiemaatschappij
De digitale weg
Seniorweb - internet voor ouderen - werd voor het eerst gepresenteerd op 20 september 1996 tijdens de 50+-beurs in de Jaarbeurs te Utrecht. De voorzitter van het Comité Nationale Dag van de Ouderen Dien Cornelissen noemde Seniorweb toen:
"Een jongeling vooral bedoeld voor ouderen die niet van gisteren zijn, maar de middelen van vandaag willen benutten voor participatie aan de dag van morgen."
Sindsdien is veel gebeurd en Seniorweb zocht de samenwerking met organisaties voor ouderen en startte cursussen voor ouderen. Seniorweb verwierf gaandeweg nationale en internationale bekendheid en stimuleerde onder de koepel van het Nederlandse Platform voor Ouderen en Europa (NPOE) en de Duitse seniorenorganisatie BAGSO internationale samenwerking voor een effectiever gebruik van het Internet voor ouderen door afstemming van informatiestromen via een Europese website voor ouderen van alle lidstaten van Europa. Onder verantwoordelijkheid van centrale Europese organisaties als Eurolink Age en Eurag wordt gestreefd naar het bevorderen van uitwisseling over problematieken rond informatie over taal, techniek, educatie, participatie en financieringsmogelijkheden.
Waarom nu die geweldige aandacht voor alles wat samenhangt met informatietechnologie en het Internet? Internet is anders dan de overige massamedia een middel bij uitstek gebleken om informatiestromen te sturen waarbij - in tegenstelling tot andere media - zowel zender als ontvanger actief (kunnen) zijn. Het is een interactief medium waardoor een eenzijdige beïnvloeding kan worden voorkomen. De pc-gebruiker moet om te beginnen via zijn modem zelf inbellen naar de provider om contact te leggen met Internet. De modem is een klein apparaat dat wordt aangesloten tussen de personal computer (pc) en het telefoontoestel of het is reeds ingebouwd in de personal computer. Via de modem worden analoge signalen omgezet in digitale of andersom. De provider is de Internet-aanbieder. Digitaal betekent dat informatie is omgezet in bits, de kleinste eenheid van digitale informatie bestaande uit nullen en enen. Het vervoer van de digitale gegevens gaat via een standaardprotocol (vaste regels) tussen miljoenen met elkaar communicerende computers over de hele wereld, de digitale snelweg!
Te veel gedetailleerde informatie is vaak dodelijk voor het opbrengen van verwondering en nieuwsgierigheid. Maar daar staat tegenover dat ons bestaan zich nu eenmaal ook ontwikkelt aan de hand van feiten en gebeurtenissen die wij op onze levensweg tegenkomen. Het kan op iedere leeftijd een uitdaging zijn om ontwikkelingen die onze nieuwsgierigheid wekken nader te verkennen. Mensen zijn ontvankelijk voor verandering en ontwikkeling en knopen zo ook het heden en het verleden aan elkaar. Dat neemt echter niet weg dat ouderen op nieuwe actuele ontwikkelingen vaak in het begin afwijzend reageren, omdat zij er geen greep op kunnen krijgen. In een krant stond onlangs een interview met een verkoper van computers. Hij verzuchtte : "Het is jammer dat veel ouderen van allerlei zinvolle informatie verstoken blijven, omdat zij als een berg opzien tegen het aan de slag gaan met een computer. Deze vrees is ongegrond. Wie een stekker in een stopcontact kan steken en de aan- en uitschakelaar van de computer kan vinden, kan onmiddellijk aan de slag." Die verkoper maakt echter een essentiële denkfout. De ontwikkelingen op het gebied van de informatietechnologie gaan snel en voor veel ouderen te snel. Die ouderen doen er daarom verstandig aan om eerst vanuit een volstrekt onverplicht karakter naar informatie op zoek te gaan. Basale informatie die nodig is voor het krijgen van inzicht om te voorkomen dat men op de duur gedesoriënteerd raakt. In dit kader past het project communicatie overheid-burger van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Een onderdeel hiervan richt zich op de bibliotheken en wel het project ‘De overheid een open boek’. Het ministerie heeft financiële middelen beschikbaar gesteld om de invoering van Internet in alle bibliotheken te verwezenlijken. Door hun laagdrempeligheid zijn bibliotheken de ideale plek om toegang tot het Internet voor alle burgers te creëren. Er zijn ook bibliotheken waar voorlichting en instructie wordt gegeven om mensen te helpen bij hun eerste kennismaking met Internet, dat de weg naar de nieuwe communicatiemogelijkheden heeft ontsloten. Zoals bij de meeste nieuwe ontwikkelingen zullen er uiteraard ook bijkomende negatieve aspecten worden aangegrepen om afwijzend op die ontwikkelingen te reageren. Maar de toekomst komt in een hoog tempo op ons af en afhaken aan het begin van een nieuw tijdperk betekent uitsluiting van Internet.
